Σάββατο, 21 Ιουλίου 2012

Ο Προσκοπισμός στη Θράκη (1919 -2012)



Α΄ Μέρος: Οι πρώτες προσκοπικές ομάδες.
Ο αείμνηστος Δήμαρχος Αλεξανδρούπολης Ηλίας Ευαγγελίδης, τον Μάϊο  1995  τιμώντας σε ειδική εκδήλωση στο Μοτέλ Αστήρ επιζώντες προπολεμικούς Προσκόπους της πόλης, παρουσία εκατοντάδων παλαιών και νέων Προσκόπων από όλη τη Θράκη είχε πει. «Είναι η μεγαλύτερη τιμή για μένα σήμερα να τιμήσω εκ μέρους του Δήμου τους ανθρώπους που συνδημιούργησαν την ιστορία αυτής της πόλης».  Στις αφηγήσεις αυτών των Προσκόπων των πρώτων Προσκοπικών ομάδων από το Δεδέαγατς, το Σουφλί και την Κομοτηνή θα αναφερθεί το πρώτο μέρος αυτού του οδοιπορικού, στη προσπάθεια να καταγραφεί ένα μέρος της  92χρονης ιστορίας ελεύθερης ζωής της Θράκης και να δοθούν στην δημοσιότητα μια σειρά από φωτογραφίες του τοπικού προσκοπισμού που σχετίζονται άμεσα με την ιστορία και τη ζωή της πόλης.
Μάϊος 1995. Ο Δήμαρχος Αλεξανδρούπολης Ηλίας Ευαγγελίδης τιμά τους επιζόντες Προσκόπους της πρώτης προσκοπικής ομάδας Δεδέαγατς Θανάση Κριτού και Θανάση Μανιά. Μαζί τους ο Περιφερειακός Έφορος Προσκόπων Έβρου Θόδωρος Ορδουμποζάνης και ο Πρόεδρος της Επιτροπής Παλαιών Προσκόπων Αλεξανδρούπολης Σταμάτης Πολυμερούδης.
Σημειώνεται ότι  με την κατάληψη της Θράκης από τους Συμμάχους το 1918 επιλογή της Κυβέρνησης του Βενιζέλου ήταν να επιστρέψουν στις εστίες τους οι χιλιάδες Θρακιώτες που είχαν φύγει πρόσφυγες για να γλιτώσουν από τις Βουλγαρικές θηριωδίες. Και μέσα στα μέτρα που έλαβε για να πετύχει αυτόν τον στόχο ήταν η ίδρυση σε όλες τις πόλεις και κωμοπόλεις της Θράκης Ελληνικών Σχολείων και Προσκοπικών Ομάδων για τα νέα παιδιά. Έτσι ιδρύθηκαν σε όλες τις πόλεις της Δυτικής και της Ανατολικής Θράκης, εκτός από Σχολεία και  Προσκοπικές ομάδες που προσέφεραν τα μέγιστα με την εμψύχωση του εθνικού φρονήματος των νέων στον αγώνα για την απελευθέρωση της Θράκης και την ενσωμάτωσή της στον κορμό της Ελλάδος. 
Πρόσκοποι του Κάραγατς Ανατολικής Θράκης. Αριστερά: Έτος 1919, η 3η Ενωμοτία της 1ης Ομάδας Προσκόπων Κάραγατς σε αναμνηστική φωτογραφία. Όρθιοι από αριστερά: Η. Μοσχοφίδης, κ. Φερρελής. Γ. Καρακουμίτης, Α. Παππάς. Κάτω: Κ. Αρβανίτης, Μ. Καλπακίδης και Δ. Γρηγοριάδης. Δεξιά: 29 Αυγούστου 1920. Αναμνηστική φωτογραφία της ομάδας Προσκόπων Κάραγατς με τους Βαθμοφόρους της.  (Από το αρχείο της Ένωσης Παλαιών Προσκόπων Ορεστιάδας)
Ο Κωνσταντίνος Λαγουμιτζάκης, που υπήρξε Επιθεωρητής Σχολείων της Δυτικής Θράκης (1919 – 1920) σε σχετική έκθεσή του στις 5 Ιουλίου 1920 προς το Υπουργείο Παιδείας της Ελεύθερης Ελλάδας, μεταξύ άλλων αναφέρει)



 Πρόσκοποι του Κάραγατς Ανατολικής Θράκης. Αριστερά: 28 Αυγούστου 1920. Η Ομάδα Προσκόπων του Κάραγατς συντεταγμένη με τη σημαία της. Δεξιά: 1η Μαϊου 1921. Ενθύμιο από τον εορτασμό της Πρωτομαγιάς στο Κάραγατς  με τους Προσκόπους, τις τοπικές αρχές και τους κατοίκους της πόλης. (Από το αρχείο της Ένωσης Παλαιών Προσκόπων Ορεστιάδας)

Για τον Προσκοπισμό: «... Όχι μόνον εκ της αντιλήψεως της επιδείξεως και εκ της ορμής προς τον αγώνα της επικρατήσεως, αλλά κυρίως εκ της πεποιθήσεως προς την σκοπιμότητα του Προσκοπισμού και εκ της ιδέας ότι ούτος δέον να αποτελέσει την νέαν αγωγή των Ελληνοπαίδων, απέβλεψα εις αυτόν όλως ιδιαιτέρως. Και το αποτέλεσμα υπήρξε πραγματικώς μέγα ως προς το πρώτον και ως προς τον δεύτερον σκοπόν. Δια των πλήρων προσκοπικών εξαρτήσεων, τας οποίας  εχορήγησεν εις ημάς το Σώμα Ελλήνων Προσκόπων δια του Υπουργείου Εξωτερικών, συνεστήσαμεν προσκοπικάς ομάδας εις όλας τας πόλεις και οργανώσαμεν Προσκοπικόν Σύνδεσμον από εκλεκτά μέλη της κοινωνίας....  Και ούτω μήνας πολλούς προ της καταλήψεως οι Πρόσκοποι, ως στρατιωτικά χελιδόνια ετραγούδησαν εις τας πεδιάδας της Θράκης, τας ακτάς του Δεδέ Αγάτς και τας όχθας του Έβρου, του Ελευθερωτού Στρατού τον ερχομόν. Και πριν η φέρει ούτως ενταύθα την Σημαίαν μας, οι πρόσκοποι περιήγον αυτήν υπερηφάνως εις κατάπληξιν και εχθρών και φίλων...».

Δεδέαγατς, Άνοιξη του 1920. Η πρώτη Προσκοπική Ομάδα του Δεδέαγατς, σε ανβαμνηστική φωτογραφία, στην παραλία της πόλης, με τον Αρχηγό της στο μέσον Γεώργιο Φίτσιο και εκατέρωθεν αυτού τους δύο Υπαρχηγούς της Γεώργιο Κολοζώφ (αριστερά) και Νίκο Πρωτόπαπα (δεξιά). Η φωτογραφία αυτή διασώθηκε από τον Χαράκτη - Ζωγράφο Γεώργιο Μόσχο, από τη Μάκρη και μέλος της ομάδας αυτής και συνοδεύεται από χειρόγραφη παράσταση του ιδίου (δεξιά)  σε ριζόχαρτο με την αναγραφή όσων ονομάτων ενθυμείτο από τους εικονιζόμενους. Το σχέδιο αυτό συνβτάχθηκε πολλά χρόνια αργότερα από τπον καλλιτέχνη στη προσπάθειά του να διασώσει τα ονόματα προσκόπων της ομάδας εκείνης. Είναι η πρώτη διασωθείσα φωτογραφία της ομάδας αυτής και μας την προισέφερε η κ. Καίτη Μόσχου, χήρα του αειμνήστου καλλιτέχνη.
 
Ο Γεώργιος Μόσχος, διαπρεπής χαράκτης και ζωγράφος από την Μάκρης, Σε  ραδιοφωνική του συνέντευξη το 1985 στην ΕΡΑ Κομοτηνής περιγράφει την επιστροφή του στην πατρίδα από την προσφυγιά στη Θεσσαλονίκη και την ένταξή του στην προσκοπική κίνηση. 

Δεδέαγατς 1920. Σκηνές από την Προσκοπική ζωή της πρώτης Ομάδας Προσκόπων του Δεδέαγατς, στο προαύλιο του Μητροπολιτικού Ναού, μπροστά στο σχολείο τους. Κάποιοι από τους επιζώντες εκείνης της ομάδας δεν αποκλείουν η φωτογραφία να αφορά την 13η Μαίου 1920, παραμονή της αποβίβασης στη πόλη του Ελληνικού Στρατού, όταν από τον αυλόγυρο αυτόν το πρωϊ, συντεταγμένη η ομάδα , ξεκίνησε για το Διασυμμαχικό Στρατηγείο (σημερινό Ταχυθδρομείο) όπου πραγματοποιήθηκε η υποστολή της Γαλλικής  και η έπαρση της Ελληνικής σημαίας στην οποία απέδωσε τιμές η ομάδα αυτή, ως το μόνο συντεταγμένο ελληνικό τμήμα της πόλης.

«….Το τέλος του πολέμου μας βρήκε στη Θεσσαλονίκη, απ΄ όπου τους τελευταίους μήνες του 1919 ήρθαμε στο Δεδέ Αγατς, τη σημερινή Αλεξανδρούπολη, στο σπίτι του παππού μου. Αν και το πατρικό μου σπίτι ήταν στη Μάκρη δεν πήγαμε εκεί διότι το είχαν κατεδαφίσει οι Βούλγαροι. Το σπίτι μου ήταν απέναντι από το σχολείο (3ο Δημοτικό  απέναντι από τον Άγιο Νικόλαο), στο οποίο ήμουν στην Δ΄ τάξη. Ο Διευθυντής του Σχολείου μου, ο αείμνηστος Αθανάσιος Σπανός, με πήρε μ΄ άλλα παιδιά και μ΄ έκανε πρόσκοπο στην ομάδα του Δεδέ Αγατς. Αρχηγός μας ήταν ο δάσκαλος Γεώργιος Φίτσιος από την Ήπειρο και δύο υπαρχηγοί μας, ο Γεώργιος Κολοζώφ και ο συγγραφέας σήμερα Νικόλαος Πρωτόπαπας. Δεν θυμάμαι πότε ακριβώς γίναμε πρόσκοποι, θυμάμαι όμως ότι πριν από την απελευθέρωση παίρναμε μέρος στις διάφορες εορταστικές εκδηλώσεις, όπως στη γιορτή της 25ης Μαρτίου, στην περιφορά του Επιταφίου, του Πάσχα κ.α.       Θυμάμαι επίσης ότι ήμουν πρόσκοπος όταν έγινε η υποστολή της Γαλλικής Σημαίας και η έπαρση της Ελληνικής την παραμονή της 14ης Μαΐου του 1920 και μου μένει αλησμόνητη η συγκίνηση που είχα πάντα όταν λέγαμε ελληνικά τραγούδια…».

Δεδέαγατς, Άνοιξη του 1920. (Αριστερά): Από την προσκοπική ζωή της ομάδας Δεδέαγατς, λίγο πριν από την απελευθέρωση. Η προσκοπική ομάδα στη παραλία της πόλης σε ασκήσεις γυμναστικής. Δεξιά: Πιστοποιητικό που υπογράφεται από τον Υπαρχηγό της 3ης Ομάδας Προσκόπων Δεδέαγατς Γεώργιο Κολοζώφ, με το οποίο πιστοποιείται ότι ο Παναγιώτης Καλφούδης  υπηρέτησε στο Σύστημα Προσκόπων Δεδέαγατς ως Ενωμοτάρχης 1 έτος και 3 μήνες. (Από το αρχείο του αειμνήστου Αθανασίου Αποστολίδη).
Και συνεχίζει ο ίδιος ο Μόσχου περιγράφοντας τα ιστορικά γεγονότα της εποχής εκείνης:
«…Όταν ήρθε ο Βασιλιάς Αλέξανδρος ο 1ος, ήμασταν σε παράταξη επάνω στη σιδερένια προβλήτα του λιμανιού κοντά στο Μύλο του Πρωτόπαπα, και αυτός πέρασε από μπροστά μας. Ήταν ο πρώτος Βασιλιάς που πάτησε τα χώματα της Θράκης ύστερα από τη μεγάλη σκλαβιά….και εμείς αποδώσαμε ως μοναδικό οργανωμένο άγημα τις αρμόζουσες σ΄ αυτόν τιμές....».
  
Αριστερά: Πάσχα του 1920. Λίγο πριν από την απελευθέρωση της πόλης το ψήσιμο των αρνιών από τους Προσκόπους με τις τοπικές αρχές, Δεσπότη, Λιμενάρχη, εκπρόσωπο των Συμμαχικών δυνάμεων και λοιπούς Προεστούς της πόλης, πίσω από την εκκλησία του Αγίου Νικολάου. Από τους Προσκόπους αναγνωρίσθηκαν οι Νίκος Γιορδαμλής, Παναγιώτης Καλφούδης, Απόστολος Αποστόλου, Κοτέας, Στράτος Παπουτσάκης, Αθανάσιος Μανιάς, Μενέλαος Μαστράφης και ο Αρχηγός Γεώργιος Φίτσιος με τον δάσκαλο Αθανάσιο Σπανό στην άκρη δεξιά όρθιοι. (Η φωτογραφία από το αρχείο το αειμνήστου Αθανασίου Μανιά). Δεξιά: 8 Ιουλίου 1920. Ιστορικές στιγμές στη προκυμαία του λιμανιού της πόλης. Πρόσκοποι, Αρχές και λαός της πόλης περιμένουν την άφιξη του Βασιλιά Αλέξανδρου. Κατά την αποβίβαση του Βασιλέως στην προβλήτα τιμές απέδωσε άγημα Προσκόπων. Λίγο αργότερα ο Δήμαρχος της πόλης προσφωνόντας τον υψιλό επισκέπτη του ανακοίνω σε ότι προς τιμή του η πόλη θα ονομαστεί Αλεξανδρούπολη. (Η φωτογραφία είναι του Αλεξάνδρου Παναγιώτου).

Και παρακάτω αναφέρεται στην επίδραση του προσκοπισμού στον χαρακτήρα του. «….Με τις θαυμάσιες εκδρομές που κάναμε και που είχαν χαρακτήρα εκπαιδευτικών ασκήσεων, πολλές φορές και τη νύχτα, μας δίδαξαν αρχές που ούτε στο σχολείο,  ούτε στην Εκκλησία, ούτε ακόμα και στο ίδιο το σπίτι ήταν δυνατό να διδαχθούμε, με κύριο άξονα να λύνουμε μόνοι μας τα προβλήματά μας. Αυτά και άλλα ενστερνίσθηκα κι΄ εγώ στη ζωή μου και οφείλω να ομολογήσω ότι με βοήθησαν κυριολεκτικά να σπουδάσω στην Ανωτάτη Σχολή Καλών τεχνών του Πολυτεχνείου χωρίς καμία βοήθεια…».

Γεώργιος Φίτσιος, ο ιδρυτής και πρώτος Αρχηγός της Προσκοπικής Ομάδας του Δεδέαγατς, τον Σεπτέμβριο του 1919. Κατάγετο από την Ήπειρο, ήταν Έφεδρος Αξιωματικός του Ελληνικού Στρατού και Μακεδονομάχος και ήρθε στη περιοχή ως Καθηγητής Φυσικής Αγωγής και Μουσικής του Ελληνικού Σχολείου και εντεταλμένος να ιδρύσει Προσκοπική Ομάδα στη πόλη. Η φωτογραφία προέρχεται από το οικογενειακό αρχείο του Γεωργίου Πετείνου και στο πίσω μέρος της αναγράφει "Τω Κω Ιωάννη Καλογήρω Τεκμήριον ευγνωμοσύνης Γ. Φίτσιος Αρ. Προσκόπων" και έχει δύο σφραγίδες, η μία "ΣΩΜΑ ΕΛΛΗΝΩΝ ΠΡΟΣΚΟΠΩΝ - ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΕΔΕΑΓΑΤΣ" και  η άλλη "ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΔΥΤ.ΘΡΑΚΗΣ - 1η Ο.ΠΡΟΣΚ. ΔΕΔΕΑΓΑΤΣ".

 Ο Αθανάσιος Μανιάς, μέλος της πρώτης προσκοπικής ομάδας του Δεδέαγατς, σε τηλεοπτική του εκπομπή για την απελευθέρωση της πόλης το 1995 αναφέρει: 
«…..η Πρώτη Ομάδα Προσκόπων του Δεδέ Αγάτς, ανταποκρίθηκε πλήρως στους σκοπούς του Προσκοπισμού αλλά και σ΄  αυτούς του βοηθητικού στρατιωτικού τμήματος, εφόσον οι Πρόσκοποι εκλήθησαν να οδηγήσουν τα Ελληνικά στρατεύματα στις θέσεις που έπρεπε να καταλάβουν με την άφιξή τους στις 14 Μαΐου, αμέσως μετά την αποχώρηση των Γαλλικών Δυνάμεων.  Όμως η ουσιώδης και μεγάλης εθνικής σημασίας προσφοράς του Προσκοπισμού υπήρξε η προσπάθεια ανύψωσης του ηθικού και εθνικού φρονήματος του Ελληνικού στοιχείου της Δυτικής Θράκης, του καταπτοημένου και αποθαρρημένου από τις αγριότητες των Βουλγαρικών Κατοχικών Δυνάμεων κατά την περίοδο 1912 – 1918. Οι Έλληνες έβλεπαν με συγκίνηση την περιφορά της Ελληνικής Σημαίας πριν από την απελευθέρωση από την προσκοπική Ομάδα κατά τις συχνές παρελάσεις  στους δρόμους του Δεδέ Αγάτς….»


(Αριστερά): Δεδέαγατς 14 Μαϊου 1920. Ο Στρατηγός Κωνσταντίνος Μαζαρφάκης, εξερχόμενος της Μητρόπολης, μετά την υπογραφή του σχετικού εγγράφου για την απελευθέρωση της πόλης, και χαιρετά το άγημα νεαρών προσκόπων που αποδίδει τις σχετικές τιμές. (Δεξιά): Δεδέαγατς 15 Μαϊου 1920. (Η φωτογραφία από το αρχείο του αειμνήστου Αθανασίου Μανιά). Από τις ιστορικές σιιγμές της πόλης. Την επομένη της απελευθέρωσής της οι Πρόσκοποι μαζί με τον Ελληνικό Στρατό, τους τοπικούς άρχοντες και τον λαό της πόλης στο προαύλιο του Ιερού Ναού του Αγίου Νικολάου, αναμένουν την άφιξη του Στρατηγού Κωνσταντίνου Μαζαράκη για την δοξολογία επί της απελευθερώσει της πόλης. (Η φωτογραφία από το ειδικό αφιέρωμα της εφημερίδας "ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ" και του "ΑΝΤ-1".
Ο Αθανάσιος Κριτού,  μέλος  και αυτός της Πρώτης Προσκοπικής ομάδας Δεδέαγατς, στην ίδια τηλεοπτική εκπομπή αναφέρει: «……Πρόσκοποι ήταν όλοι οι μαθητές του Γυμνασίου και οι μαθητές του Δημοτικού. Εγώ πιστεύω ότι η ίδρυση του Προσκοπισμού προηγήθηκε της ιδρύσεως του Γυμνασίου. Γιατί Δημοτικό Σχολείο είχε ανοίξει και λειτουργούσε από τον δάσκαλο Αθανάσιο Σπανό. Όταν ήρθαμε λειτουργούσε Δημοτικό Σχολείο. Ο Κωνσταντίνος Λαγουμιτζάκης είχε διοριστεί Επιθεωρητής Δημοτικής Εκπαίδευσης. Αυτουνού ιδέα ήταν να ιδρυθεί ο Προσκοπισμός στην Θράκη….. ……Ο Λαγουμιτζάκης  βρήκε τον κατάλληλο άνθρωπο να προάγει τον Προσκοπισμό στο πρόσωπο του Γεωργίου Φίντζου. Ήταν δάσκαλος στο Δημοτικό Σχολείο και Γυμναστής και έκανε και τον  Μουσικό. Ήταν αξιωματικός του Ελληνικού στρατού, Ανθυπολοχαγός και ήρθε εδώ απεσταλμένος από κάτω και έκανε τον Δάσκαλο, με αποστολή να δημιουργήσει την υποδομή στην νεολαία, πριν από την απελευθέρωση, για να ετοιμάσει το έδαφος….».

Αριστερά η πρώτη Προσκοπική ομάδα της Νέας Ορεστιάδας. (φωτο από adrianou 15.blogspot.com). Δεξιά Έλληνες Πρόσκοποι με τον Στρατηγό Μυραδόπουλο στην επίσημη υποδοχή του Ελληνικού Στρατού κατά την απελευθέρωση του Κάραγατς (Αδριανούπολης) στις 20 Μαϊου 1920. (φωτο photoarc.sep.org.gr/displayimage).

Ο Χρήστος Τερζούδης, μέλος της πρώτης προσκοπικής ομάδας του Σουφλίου  και γνωστός Φαρμακοποιός από το Σουφλί, καταθέσει σε ραδιοφωνική εκπομπή:  «….Θυμάμαι βρισκόμασταν στις αρχές του 1920  (Μάρτης, Απρίλης), έχει συντελεστή σχεδόν ο επαναπατρισμός των προσφύγων και οι Σουφλιώτες που έχουν καταφύγει στα διάφορα μέρη της Μακεδονίας, επέστρεψαν και άρχισαν να οργανώνουν τη ζωή τους. Οργίαζε τότε η Βουλγαρική και Τουρκική προπαγάνδα για αυτονόμηση της Θράκης και η τότε Κυβέρνηση του Ελευθερίου Βενιζέλου κατέλαβε έντονες προσπάθειες για να επαναφέρει τον τόπο στον Ελληνικό ρυθμό ζωής, ιδιαίτερα δε να τονώσει το πατριωτικό συναίσθημα των κατοίκων και ιδιαίτερα της νεολαίας. Μεταξύ των άλλων μέτρων ήταν η άμεση λειτουργία των Δημοτικών Σχολείων και η σύσταση Προσκοπικών Ομάδων σε όλες τις πόλεις της Θράκης....»



 Αριστερά: Σουφλί 1926 ή 1927. Αναμνηστική φωτογραφία των Προσκόπων του Σουφλίου με τους Τοπικούς άρχοντες στη μέση. Αναγνωρίσθηκαν οι βαθμοφόροι Δημήτριος Σεϊτανίδης, Χρήστος Αντώνογλου και Χρήστος Τερζούδης (καθιστοί), Δημήτριος Γλύστρας (3η σειρά), Ιωάννης Καλπάκας (4ος), Χαράλαμπος Καλπάκας (5ος) και Διαμαντής Ζκίδης (6ος) καθιστοί στο έδαφος, Χρ. Τερζούδης, τελευταίος Β΄ σειρά όρθιος και Δημ. Παπαμαυρουδής, 6ος στη πρώτη σειρά επάνω., (Η φωτογραφία από το αρχείο του Συλλόγου Σουφλιωτών Αλεξανδρούπολης). Δεξιά: Σουφλί, δεκαετία του 1920. Αναμνηστική φωτογραφία προσκόπων από το Σουφλί. Δεξιά ο Δημήτριος Γλύστρας. (Η φωτογραφία προέρχεται από το οικογενειακό αρχείο Πασχάλη Γλύστρα).
Και συνεχίζει ο Χρήστος Τερζούδης: «.... Ειδικά στο Σουφλί, πριν έλθει ο Ελληνικός Στρατός, στάλθηκαν άφθονα υλικά, βιβλία, γραφική ύλη, μαθητικά πηλήκια με την κουκουβάγια, στολές προσκοπικές, σάλπιγγες, τύμπανα, κοντάρια, μπάλες, αντίσκηνα και καζάνια. Με χαρά και ενθουσιασμό γραφήκαμε όλοι στον Προσκοπισμό και αμέσως οργανώθηκαν 3 ομάδες, η μία εξωσχολική, με αρχηγούς δασκάλους και βαθμοφόρους άτομα που είχαν προϋπηρετήσει ως Πρόσκοποι στη Θεσσαλονίκη κατά τη διάρκεια της προσφυγιάς.... Άρχισε αμέσως η εκπαίδευσή μας θεωρητικά και πρακτικά με το στήσιμο των αντίσκηνων, με παιχνίδια, ασκήσεις ευκαμψίας και σχηματισμών και την εκμάθηση του προσκοπικού Ύμνου τον οποίο θυμάμαι ακόμα ολόκληρο….. Η πρώτη μας εμφάνιση ήταν η συμμετοχή μας στην υποδοχή του Ελληνικού Στρατού στις 14 Μαΐου 1920. Η χαρά και η υπερηφάνεια μας δεν περιγράφονταν. Στις αρχές Ιουλίου του 1920 πήγαμε στην Κομοτηνή  για την υποδοχή του Βασιλέα Αλέξανδρου….».

Αριστερά: Αίνος Αν. Θράκης 1919 - 1922. Η ομάδα Προσκόπων της Αίνου, που ιδρύθηκε στα τέλη του 1919,  με τις δασκάλες τους σε μια αναμνηστική φωτογραφία. Αναγνωρίστηκαν η δασκάλκα - αρχηγός Πηνελόπη Αχουριώτη (δεξιά) και οι Πρόσκοποι Απόστολος Μπαμπάλας (2η σειρά τελευταίος) και Μαρτίνης Μαρτίνης (πρώτη σειρά 4ος). Δεξιά: Ο Απόστολος Μπαμπάλας, από τους πρώτους Προσκόπους της Αίνου, σε μια αναμνηστική φωτογραφία στη χαμένη πατρίδα Αίνο. Το 1922, με την Μικρασιατική καταστροφή, ήρθε ως πρόσφυγας στην Αλεξανδρούπολη και εντάχθηκε στην προσκοπική ομάδα της πόλης. (Οι φωτογραφίες από το οικογενειακό αρχείο Σταύρου Μπαμπάλα).

Ο  Θεολόγος Ιωαννίδης, εμπορομεσίτης και κτηματίας από την Κομοτηνή και μέλος της πρώτης προσκοπικής ομάδας της Κομοτηνής, σε ραδιοφωνική του συνέντευξη  στην ΕΡΑ Κομοτηνής και στον Μόσχο Κούκο, θυμάται:  «….Το 1918 ήμασταν πρόσφυγες στη Θεσσαλονίκη. Ήμουν μαθητής της Δ΄ τάξης Δημοτικού σχολείου όταν γράφηκα στον Προσκοπισμό,  στη 3η Ομάδα Προσκόπων Θεσσαλονίκης. Εκτός από τις εκδρομές που κάναμε, αναπτύξαμε και άλλες δραστηριότητες στον κοινωνικό τομέα όπως π.χ. ψάλλαμε τα κάλαντα και διαθέταμε τις εισπράξεις για ομήρους που γυρνούσαν από την παλαιά Βουλγαρία... Απ΄ ότι θυμάμαι το ποσό που μαζέψαμε ήταν πολύ σοβαρό για την εποχή εκείνη...»

(Αριστερά). Κομοτηνή 14 Μαϊου 1920:Ο Στρατηγός Παμίκος Ζυμβρακάκης, έχοντας δίπλα του τον εκπρόσωπο της Ελληνικής Κυβέρνησης στη διασυμμαχική δύναμη Χαρίση Βαμβακά χαιρετά τους Προσκόπους που του αποδίδουν τιμές εξερχόμενος του Μητροπολιτικού Ναού της Παναγίας μετά τη δοπξολογία για την απελευθέρωση της πόλης. (Η φωτογραφία από το ένθετο ΙΣΤΟΡΙΚΑ της Ελευθεροτυθπίας τγης 11ης Μαϊου 2000). Δεξιά η Ελληνική Προσκοπική Ομάδα από τις Σαράντα Εκκλησιές της Ανατολικής Θράκης το 1921. (φωτο photoarc.sep.org.gr/displayimage).

«... Στη Κομοτηνή, ήλθαμε τον Αύγουστο του 1920. Αμέσως γράφτηκα στην 1η Ομάδα Προσκόπων της ενορίας της Παναγίας…… Παλαιότεροι Πρόσκοποι είχαν συμμετάσχει στην υποδοχή του τότε Βασιλιά Αλέξανδρου στην Κομοτηνή και μάλιστα με ειδική προσκοπική κραυγή. Εκείνο που μου έκανε εντύπωση ήταν το γεγονός ότι οι Αρχηγοί μας ήταν πολύ άξιοι και έτσι έφυγα με τις καλύτερες εντυπώσεις από τον Προσκοπισμό όταν επήγα στην Αθήνα για να σπουδάσω».

Αριστερά: Αλεξανδρούπολη 1921  Ο Πρόσκοπος Ευστράτιος Παπουτσάκης, της πρώτης προσκοπικής ομάδας του Δεδέαγατς, στο κέντρο της στολισμένης με τα γιορτινά τηγς πόλης. Πιθανόν να πρόκειται για την πρώτη επέτειο της απελευθέρωσης της πόλης. (Η φωτογραφία από το αρχείο Γιώργου Παναγιώτου). Δεξιά: Αλεξανδρούπολη 1923 ή 1924. Τρείς από τους πρώτους Προσκόπους της Αλεξανδρούπολης. Από αριστερά Κυριάκος Νένδος (ήρθε το 1922 από την Αίνο), Νίκος Καλογύρου και Ιωάννης Φιμερέλης (η φωτογραφία από το οικογενειακό αρχείο Γεωργίου Πετείνου).

Ο Στράτος Παπουτσάκης, επιχειρηματίας της Αλεξανδρούπολης και μέλος της πρώτης προσκοπικής ομάδας του Δεδέαγατς, σε αφήγησή του στον γράφοντα, πέραν της εξιστόρησης της συμμετοχής του με την προσκοπική πομάδα της πόλης στην έπαρση της Ελληνικής σημαίας στις 13 Μαΐου 1920 μπροστά στο Διασυμμαχικό Στρατηγείο, σημερινό Ταχυδρομείο, ανέφερε και το εξής περιστατικό.  «....Μετά την υποστολή της Γαλλικής και την έπαρση της Ελληνικής σημαίας το πρωί της 13ης Μαΐου 1920 μπροστά στο σημερινό Ταχυδρομείο, με φώναξε ο Αρχηγός μας Γιώργος Φίτσιος μαζί με μερικά άλλα παιδιά, και μας είπε, την επομένη 14 Μαΐου και ώρα 6 το πρωί να είμαστε στο λιμάνι με τις  προσκοπικές μας στολές μας και τα σακίδιά μας, έτοιμη για εκδρομή. Πράγματι την επομένη το πρωί ενώ βρισκόμασταν λίγο πιο κάτω από το λιμανάκι, όπου είχαν στηθεί ξύλινες εξέδρες, άρχιζαν να έρχονται μαούνες και να ξεφορτώνουν στρατό.  Κάποια στιγμή ήρθε ένας  αξιωματικός και φώναξε το όνομά μου. Στην ανταπόκρισή μου με πήρε με ανέβασε στο άλογό του και μου ζήτησε να τον οδηγήσω μαζί με 6-7 άλλους στρατιώτες στο χωριό «Τσεκέρ – Δεκλή», το σημερινό χωριό Αμφιτρίτη, όπου και τους, οδήγησα. Την γύρω από τη πόλη περιοχή και τα χωριά της  τα γνωρίζαμε καλά από τις συχνές εκδρομές που κάναμε με τη προσκοπική μας ομάδα. Έξω από το χωριό και στην άκρη του υψώματος πάνω από το ποτάμι της Μαΐστρου, έβαλαν σκοπιά για να φυλάνε τη σιδηροδρομική γραμμή που περνούσε από κάτω. Οι άλλοι Πρόσκοποι που περίμεναν και αυτοί στο λιμάνι, οδήγησαν άλλες στρατιωτικές ομάδες σε άλλες τοποθεσίες γύρω από τη πόλη και προς τα Λουτρά...».

Αριστερά: Η Ομάδα Προσκόπων του Άβαντα έξω από το Δημοτικό Σχολείο του χωριού το 1929. Αναγνωρίσθηκαν (1η σειρά επάνω) Κουτσουλιέρης, δάσκαλος, Βασ. Παπαδόπουλος (2), Πρόδρομος Μακρίδης (5), Κοντόπουλος (8), Ρήγας, Αστυνόμος, (2η σειρά) Νικ. Καβακόπουλος, Πρόεδρος Κοιινότητας, Λάμπρος Χλωρίδης (2), Απόστολος Σιδηρόπουλος (3), Χρήστος Χουρσίδης (6), Βασ. Χατζηδήμου (7), Στράτος Κουρκουλής (8), Ιωάν. Λεοντόπουλος (9), Στάθης Δημητριάδης (11) και Χρ. Παπαϊωάννου, Γραμματέρας Κοινότητας, (3η σειρά) Στέργιος Μπαξεβανίδης, Μηνάς Σιδηρόπουλος, Κώστας Τσαλικόπουλος, Σάββας Αβραμίδης, Γαβριήλ Γαβριηλίδης, Ιωάννης Χουρμούζης, Ηλίας Κυριακίδης και Γιάννης Σιδηρόπουλος. (Η φωτογραφία προσφέρθηκε από τον Πολυχρόνη Σουσουρίδη). Δεξιά:: Η ομάδα Προσκόπων της Ξάνθης παρελεύνει στους δρόμους της Δράμας, αρχές δεκαετίας του 1930.
Εκτός από το Δεδέαγατς, την Κομοτηνή, το Σουφλί, την Αίνο, το Κάραγατς,  την Ανδριανούπολη, τη Καλλίπολη και σε άλλες πόλεις της Ανατολικής Θράκης,  προσκοπικές ομάδες ιδρύθηκαν, με την ενσωμάτωση της Θράκης στην Ελλάδα καιστον  Άβαντα,  τη Σαμοθράκη, αργότερα στα Λάβαρα, στο Διδυμότειχο και στην Νέα Ορεστιάδα και μετά τον πόλεμο  στις Φέρες, στο Τυχερό στη Βύσσα, και την Αισύμη.
  

Σχετικά είναι και τα άρθρα:
1) «Η συμβολή των Προσκόπων στην απελευθέρωση της Θράκης» (www.ordteo.gr) και  2) Αναμνήσεις από την απελευθέρωση του Δεδέαγατς»  (www.ordteo.gr)

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου