Σάββατο, 28 Σεπτεμβρίου 2013

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΑ ΚΤΙΡΙΑ Ο ΦΑΡΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΤΑΧΥΔΡΟΜΕΙΟ



Δύο ιστορικά κτίσματα της πόλης αναγνωρίζονται ως ιστορικά  και πολιτιστικά κτίρια της πόλης. Αναγνωρίζονται και επίσημα πλέον ότι αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας πορείας αλλά και της ιστορικής κληρονομιάς της πόλης. Με σχετική αποφάση του Υπουργού Πολιτισμού και Αθλητισμού κ. Πάνου Παναγιωτόπουλου κηρύχθηκε μνημείο πολιτιστικής κληρονομιάς ο Φάρος, και με άλλη απόφαση του Υπουργού Μακεδονίας Θράκης κ. Θεόδωρου Καράογλου κηρύχθηκε το κτίριο του Ταχυδρομείο (ΕΛ.ΤΑ) στη παραλία της πόλης ως διατηρητέο.

ΜΝΗΜΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ  Ο ΦΑΡΟΣ


Για  την Αλεξανδρούπολη, ο Φάρος της, δεν είναι απλά το «σήμα κατατεθέν» της, δεν είναι απλά το ναυτικό της σύμβολο και το καμάρι της. Είναι η ίδια η ιστορία της, η πολιτιστική κληρονομιάς της. Αυτό ακριβώς έρχεται να επιβεβαιώσει επίσημα με την με αριθμό 135097/12585/1616/26-8-2013 Απόφασή του ο Υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού. Η Απόφαση αυτή δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ 322/12-9-2013 και πλέον ο Φάρος της Αλεξανδρούπολης χαρακτηρίζεται και επίσημα ως μνημείο πολιτιστικής κληρονομιάς.


Με αφορμή αυτή την Απόφαση, ας θυμηθούμε το ιστορικό κτιρίου αυτού.
Όταν στη δεκαετία του 1870 άρχισε να δημιουργείται ένας λιμενίσκος στον ίδιο χώρο που είναι το σημερινό λιμάνι της Αλεξανδρούπολης,  φάνηκε η ανάγκη εγκατάστασης κι ενός φάρου που θα διευκόλυνε τους ντόπιους ναυτικούς αλλά και τους ναυτιλλόμενους από και προς τον Ελλήσποντο. Έτσι, δυτικά του λιμανιού, κτίστηκε ένας κυλινδρικός πύργος με φαρδιά βάση, από αρμολογημένη πέτρα, στην κορυφή του οποίου τοποθετήθηκε φάρος, δηλαδή πυρσός που χρησιμεύει στην ακτοπλοΐα και πελαγοδρομία. 


Το κτίσιμο του φάρου ανέλαβε Γαλλική Εταιρεία Φάρων και Φανών της Μεσογείου (Administration generale des phares de IEmpire Pttoman), μετά από σύμβαση με την τότε Οθωμανική (Τουρκική) Κυβέρνηση. Πόσος χρόνος χρειάστηκε για το χτίσιμο δεν είναι γνωστό. Εγκαινιάσθηκε και τέθηκε σε λειτουργία για πρώτη φορά την 1η Ιουνίου του 1880. 
 
Τότε λειτουργούσε με ασετιλίνη. Αργότερα λειτουργούσε με πετρέλαιο με τη μέθοδο της πυράκτωσης. Από το 1974 λειτουργεί με ηλεκτρικό ρεύμα αλλά διαθέτει και εφεδρικές φιάλες με ασετιλίνη για την περίπτωση διακοπής του ηλεκτρικού ρεύματος. Επισκευές και μετασκευές στο κτίριο του φάρου έγιναν το 1946 και το 1955. Το 2002 αντικαταστάθηκε ο ηλεκτρολογικός εξοπλισμός του με νέας τεχνολογίας.  

Στην κορυφή του κτίσματος βρίσκεται ο θάλαμος του φανού. Γύρω από το φανό περιστρέφεται ένας κοίλος καθρέφτης που στέλνει το φως στα τοποθετημένα γύρω του πρίσματα. Η κίνηση του καθρέφτη πριν χρησιμοποιηθεί το ηλεκτρικό ρεύμα απαιτούσε μια διαδικασία με αντίβαρα και τροχαλίες που φρόντιζε ο Φαροφύλακας. Για να φτάσει κανείς στην κορυφή του πρέπει να περάσει τα 98 σκαλοπάτια του με τα έξι μεγάλα πλατύσκαλα. Δίπλα από κάθε πλατύσκαλο υπάρχει στενόμακρο παραθυράκι, προς τη νότια μεριά του, για να φωτίζεται το εσωτερικό του. 


 Το κτίριο του φάρου έχει ύψος 18 μέτρα από το έδαφος και 27 μέτρα (εστιακό ύψος) από τη μέση στάθμη θαλάσσης. Το στίγμα του είναι 40ο 50΄ 07΄΄ Βόρειο,  25ο  52΄  05΄΄  Ανατολικό. Χαρακτηριστικό του φάρου είναι τρεις (03) λευκές αναλαμπές κάθε 15 δευτερόλεπτα  (0,38 + 2,12 + 0,38 + 2,12 +0,38 + 9,62 =15δ). Έχει φωτιστική φωτοβολία 24 ναυτικών μιλίων και με ιδανικές καιρικές συνθήκες είναι ορατότητα από απόσταση 24 ναυτικών μιλίων (44χλμ περίπου). Λειτουργεί υπό την άμεση επιτήρηση προσωπικού της Υπηρεσίας Φάρων και είναι ένας από τους λίγους επιτηρούμενους φάρους που υπάρχουν σήμερα. 


Είναι το Ναυτικό σύμβολο της Αλεξανδρούπολης. Στα πλαίσια του εορτασμού της Ναυτικής Εβδομάδας 1994 από το Σύλλογο Αρχαιοφίλων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς Ν. Έβρου τοποθετήθηκε στην είσοδό του μαρμάρινη πλάκα με το ιστορικό του.
 

Το  1991 η Οικολογική Εταιρεία Έβρου ξεκίνησε μία καμπάνια για να επιστρέψει στη πόλη ο πρώτος μηχανισμός του φάρου, ο οποίος μετά την αντικατάστασή του από σύγχρονο νέο, τοποθετήθηκε στο ναυτικό Μουσείο του λιμανιού της Ζέας στον Πειραιά. Ενδιαφέρον εκδηλώθηκε σχεδόν αμέσως από τον Βουλευτή Έβρου και μέλος της Οικολογικής Εταιρείας κ. Απόστολο Φωτιάδη, ο οποίος κατέθεσε σχετική ερώτηση προς τον Υπουργό Εθνικής Άμυνας. Ο τελευταίος ενέκρινε την παραχώρηση του μηχανισμού αυτού στην Υπηρεσία Φάρων προκειμένου να τον προωθήσει στην Αλεξανδρούπολη. Δυστυχώς η Δημοτική αρχή αδιαφόρησε αι έτσι δεν επέστρεψε στη πόλη αυτό το ιστορικό μνημείο. 



Σημειώνεται  επίσης ότι ο φάρος , μαζί με τον Άγιο Νικόλαο και το 3ο Δημοτικό Σχολείο συμπεριλήφθηκε το 1978  από τον χαράκτη Γιώργο Μόσχο στο θυρεό της πόλης, καθώς και σε σειρά γραμματοσήμων των ΕΛ.ΤΑ  με θέμα τους Φάρους και αφιέρωση στην Αλεξανδρούπολη το 1988..





Διατηρητέο και το κτίριο των ΕΛΤΑ στην παραλία Αλεξανδρούπολης

Παρά την αντίδραση των ΕΛ.ΤΑ,  στην κυριότητα του οποίου ανήκει το κτίριο, ο Υπουργός Μακεδονίας Θράκης με την με αριθμόν  3569/2 Σεπτεμβρίου 2013  απόφασή του, μετά από σχετική  γνωμοδότηση του Κεντρικού Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής,  χαρακτήρισε διατηρητέο το κέλυφος του κτηρίου των «Ελληνικών Ταχυδρομείων» που βρίσκεται επί των οδών Μεγ. Αλεξάνδρου 42 και Ν. Φωκά 1 στην Αλεξανδρούπολη και καθόρισε ειδικούς  όρους και περιορισμούς δόμησης αυτού.

 
Το σκεπτικό που οδήγησε στον χαρακτηρισμό του κτιρίου ως διατηρητέου είναι:
«....α) Το κτήριο είναι αξιόλογο με ιδιαίτερο αρχιτεκτονικό και μορφολογικό χαρακτήρα. β) Πρόκειται για ένα ιστορικό κτήριο, των αρχών του 20ού αιώνα με νεοκλασικά στοιχεία στην οργάνωση των όψεων του και αρχές συμμετρίας. γ) Καθιερώθηκε εδώ και πολλά χρόνια ως κτήριο δημόσιου χαρακτήρα στην πόλη της Αλεξανδρούπολης. δ) Βρίσκεται σε ιδιαίτερα κεντρικό σημείο της πόλης και συμβάλλει στην ανάδειξη της εικόνας του αστικού τοπίου της...» 


Στο χαρακτηριζόμενο διατηρητέο κέλυφος απαγορεύεται κάθε αφαίρεση, αλλοίωση ή καταστροφή των επί μέρους αρχιτεκτονικών ή διακοσμητικών στοιχείων του και γενικά κάθε επέμβαση που θίγει τον αρχιτεκτονικό χαρακτήρα και αλλοιώνει τη μορφή του, εκτός από μικρής κλίμακας επεμβάσεις στις όψεις του για λόγους λειτουργικούς και μορφολογικούς εφόσον δεν αλλοιώνουν την αρχιτεκτονική φυσιογνωμία του. Επίσης  απαγορεύεται η τοποθέτηση φωτεινών ή μη επιγραφών και διαφημίσεων στη στέγη και στις πλευρές του διατηρητέου κελύφους, πλην των αναγκαίων, περιορισμένων διαστάσεων επιγραφών στην ελληνική γλώσσα που υποδηλώνουν τη χρήση του. Και τέλος,  για επεμβάσεις στο εξωτερικό του διατηρητέου κελύφους  απαιτείται ο έλεγχος της μελέτης από το αρμόδιο Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής και η έγκριση αυτής από την αρμόδια Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Υποδομών του Υπουργείου Μακεδονίας και Θράκης.

Το κτίριο αυτό ανεγέρθηκε από το Οθωμανικό κράτος στις αρχές του 20ου αιώνα μαζί με μία σειρά άλλων κτιρίων στην ίδια περιοχή για να  εξυπηρετήσουν τις στεγαστικές  ανάγκες των διαφόρων κρατικών υπηρεσιών, όπως το κτίρια του Α΄ Παιδικού Σταθμού, το Δικαστικό Μεγάρου (ως ισόγειο), η Ακαδημία, (ως σχολή Ναυτικών Δοκίμων ή κατ΄ άλλους Γεωπονική Σχολή), και μία σειρά κτιρίων στο χώρο του Πάρκου Ανεξαρτησίας, που δεν υπάρχουν σήμερα καθώς και μετά  από το κτίριο της Μεραρχίας για κατοικίες αξιωματικών του Οθωμανικού Στρατού, από τα οποία σώζονται σήμερα μόνο τα κτίρια της παλιάς Στρατολογίας και της Κτηνιατρικής Υπηρεσίας.

Όταν το 1918 η πόλη περιήλθε στη δικαιοδοσία των συμμαχικών δυνάμεων και μέχρι την απελευθέρωσή της, το κτίριο αυτό χρησιμοποιήθηκε ως Διοικητήριο των Διασυμμαχικών Δυνάμεων. Μάλιστα μπροστά στο κτίριο αυτό, με την ευκαιρία της αποχώρησης των Γαλλικών στρατευμάτων και της άφιξης την επομένη ημέρα στη πόλη των Ελληνικών, έγινε στις 13 Μαΐου του 1920 η υποστολή της Γαλλικής σημαίας και η έπαρση της Ελληνικής, στην οποία απέδωσαν τιμές οι πρόσκοποι της πόλης, ως το μόνο υπάρχον συντεταγμένο Ελληνικό τμήμα. Στις 15 Μαΐου του 1920, μετά από τη γενομένη στον Άγιο Νικόλαο δοξολογία για την απελευθέρωση της πόλης, μπροστά στο ίδιο κτίριο έγινε η επίσημη παράδοση της πόλης από τον Γάλλο Διοικητή των διασυμμαχικών δυνάμεων στη πόλη Σαίντ Φωρ στον Έλληνα Στρατηγό Κωνσταντίνο Μαζαράκη Αινιάν.

Σε ανάμνηση αυτού του γεγονότος σήμερα υπάρχει μπροστά στο κτίριο προτομή του Στρατηγού Κωνσταντίνου Μαζαράκη Αινιάν και σχετική μαρμάρινη στήλη που αναφέρεται στο γεγονός της  παρουσία των Προσκόπων της πόλης στην πρώτη έπαρση  της Ελληνικής σημαίας στο κτίριο αυτό.

Τρίτη, 17 Σεπτεμβρίου 2013

150 χρόνια από την ανεύρεση της «Νίκης» της Σαμοθράκης (1863 -2013).

Φέτος συμπληρώθηκαν 150 χρόνια από την ανεύρεση ενός από τα σπουδαιότερα δημιουργήματα της αρχαίας Ελλάδας. Του περίφημου αγάλματος της Νίκης της Σαμοθράκη που σήμερα κοσμεί το Μουσείο του Λούβρου.



Η Νίκη της Σαμοθράκης είναι ένα ελληνιστικό γλυπτό του 2ου π.Χ. αιώνα σκαλισμένο σε παριανό μάρμαρο, που παριστάνει τη θεά Νίκη. Το γλυπτό βρέθηκε στη Σαμοθράκη το 1863, σπασμένο σε πολλά κομμάτια, και μεταφέρθηκε στο Μουσείο του Λούβρου. Το κεφάλι και το αριστερό χέρι της Νίκης δε βρέθηκαν ποτέ. Το άγαλμα ήταν στημένο πάνω σε μια βάση με μορφή πλώρης πλοίου, βασικά κομμάτια της οποίας έχουν βρεθεί.


Το ιερό της Σαμοθράκης ήταν αφιερωμένο στους Κάβειρους, θεότητες της γονιμότητας, οι οποίοι προστάτευαν τους ναυτικούς και έδιναν δύναμη σε όσους πολεμούσαν. Η τοποθέτηση του αγάλματος της Νίκης σε ένα ακρόπρωρο αποτελούσε θρησκευτική πράξη απόδοσης φόρου τιμής σ’ αυτές τις θεότητες για τη βοήθεια που προσέφεραν τους κητές - αναθέτες.
Ο καλλιτέχνης που δημιούργησε το γλυπτό δεν είναι γνωστός με βεβαιότητα, αν και ένα απόσπασμα από την επιγραφή στη βάση του γλυπτού περιλαμβάνει τη λέξη «Ρόδιος». Πιστεύεται ότι το έργο ήταν ανάθημα της Ρόδου, της πιο μεγάλης ναυτικής δύναμης εκείνης της εποχής στο Αιγαίο, προς ανάμνηση μιας συγκεκριμένης νίκης σε ναυμαχία.  Το χρώμα του μαρμάρου και ο τύπος του πλοίου που αποτελεί τη βάση του γλυπτού παραπέμπουν σε έργο που πιθανόν να προέρχεται από τη Ρόδο. Σύμφωνα με άλλες πηγές, το γλυπτό ήταν αφιέρωμα του Μακεδόνα στρατηγού Δημητρίου του Πολιορκητή έπειτα από μια νικηφόρα ναυμαχία στην Κύπρο.

 

 Η Νίκη ήταν θεά της Ελληνικής μυθολογίας. Πατέρας της ήταν ο Πάλλαντας, μητέρα της η Στύγα, ενώ αδέρφια της ήταν ο Ζήλος, το Κράτος και η Βία. Σύμφωνα με το μύθο, η Νίκη και τα αδέρφια της ήταν ακόλουθοι του Δία όταν εκείνος ανέβηκε στο θρόνο του στον Όλυμπο. Τη Νίκη την έστελνε ο Δία είτε για να εξυμνήσει μία νίκη, είτε για να προσφέρει σπονδές, είτε για να στεφανώσει έναν νικητή. Γι’ αυτό το λόγο, οι γλύπτες την απαθανάτιζαν πάντα σαν μια γυναίκα με τεράστια φτερά στην πλάτη της.


Η Νίκη της Σαμοθράκης θεωρείται ένα από τα αριστουργήματα της ελληνικής τέχνης. Η θεά Νίκη παρουσιάζεται με τη μορφή μιας φτερωτής γυναίκας η οποία κατέβηκε από τον ουρανό, για να αναγγείλει τη νίκη στον στόλο που κέρδισε τη μάχη. Αναπαριστάνεται η στιγμή ακριβώς της προσγείωσης της θεάς, λίγο πριν αυτή σταθεί τελικά στην πλώρη του πλοίου, απέναντι από τον δυνατό άνεμο που κάνει τα ενδύματά της να κυματίζουν. Το άγαλμα σμιλεύτηκε σε παριανό μάρμαρο, σε μέγεθος μεγαλύτερο από το φυσικό.



Στο δεξί χέρι της κρατούσε μάλλον μια σάλπιγγα, που θα την έφερε κοντά στα χείλη, ενώ στο αριστερό κρατούσε ίσως κάποιο λάφυρο ή τρόπαιο από τη μάχη. Το πτυχωτό ένδυμα κολλά πάνω στο σώμα της σαν να είναι βρεγμένο. Το ένδυμα, που γλιστρά από τους ώμους της, κυματίζει πίσω της και τυλίγεται γύρω από τα πόδια της. Τα δυνατά φτερά της θεάς μοιάζουν έτοιμα να την απογειώσουν ξανά. Παρά τους αιώνες που έχουν περάσει διατηρούν ακόμη και σήμερα μια αξιοθαύμαστη αναπαραστατική ακρίβεια.




Η κίνηση του έργου είναι σπειροειδής και η σύνθεσή του δίνει την εντύπωση ότι ανοίγεται οπτικά προς διάφορες κατευθύνσεις. Αυτό το πετυχαίνει ο καλλιτέχνης με τις οξείες γωνίες των φτερών, την προβολή του αριστερού ποδιού και την έμφαση που δίνει στο ένδυμα το οποίο κυματίζει ανάμεσα στα πόδια της θεότητας. Ο γλύπτης, από τον τρόπο με τον οποίο σκαλίζει το μάρμαρο, αποκαλύπτει το γυναικείο σώμα με μεγάλη δεξιοτεχνία και δίνει με έξοχο τρόπο την εντύπωση του λεπτού και βρεγμένου υφάσματος, που άλλοτε κολλάει στο σώμα και άλλοτε κυματίζει στον άνεμο. Το μεγάλο αυτό έργο, το οποίο πιθανόν να χρησιμοποιούνταν ως βωμός, ήταν τοποθετημένο σε ανοιχτό και ψηλό χώρο κοντά στο ιερό. Σ’ αυτή τη θέση ίσως να υπήρχε μια μικρή τεχνητή λίμνη, μέσα στην οποία το πλοίο έμοιαζε να πλέει.

Μέχρι την ανακάλυψή του αγάλματος της Νίκης στη Σαμοθράκης, η Νίκη απεικονιζόταν πάντοτε στην ελληνική γλυπτική και κεραμική σαν λεπτή φτερωτή θεά, που πετούσε γύρω από το άρμα του Δία ή γύρω από τρίποδες των νικηφόρων αθλητών (στο Λούβρο υπάρχουν αρκετά ανάλογα έργα). Για πρώτη φορά όμως αναπαρίσταται η εντυπωσιακή αυτή θεότητα, με μορφή νεαρής φτερωτής γυναικείας μορφής, σταθερά στηριγμένης στην πλώρη ενός πλοίου που ...αποτελούσε τμήμα μίας μνημειακής κρήνης που δέσποζε σε κάποιο σημείο πάνω από το θέατρο του ιερού των Μεγάλων Θεών στη Σαμοθράκη.

Το μνημείο αυτό μάλλον αποτελούσε ανάθημα των Ρόδιων στο ιερό, μετά τη νικηφόρα ναυμαχία της Σίδης (191-190 π.Χ), όπου η Ρόδος είχε πάρει μέρος στο πλευρό της Περγάμου και κατατρόπωσε τον Αντίοχο Γ' τον Μέγα, βασιλιά της Συρίας. Μία εκδοχή των αρχαιολόγων για το αφιέρωμα επί πολλά χρόνια ήταν πως το είχε κάνει ο Δημήτριος ο Πολιορκητής (337-283 π.Χ.) όταν νίκησε τον στόλο του Πτολεμαίου στα ανοιχτά της Κύπρου γύρω στο 290 π.Χ. Σήμερα όμως λόγω της τεχνοτροπίας του έργου περισσότερο πιθανή θεωρείται η πρώτη εκδοχή. 


Η θεατρικότητα της στάσης της με τα ανοιγμένα φτερά, η δύναμη της κίνησης προς τα εμπρός και οι βαθιές πτυχώσεις των ενδυμάτων από το φύσημα του αέρα, μπλέκονται με τα χαρακτηριστικά της Κλασικής Περιόδου και προμηνύουν τις μπαρόκ τάσεις των γλυπτών της Σχολής της Περγάμου.

Η Νίκη της Σαμοθράκης, όπως προαναφέραμε, θεωρείται ότι είναι έργο Ρόδιου καλλιτέχνη, από παριανό μάρμαρο με ύψος 3.28 μ. και βρέθηκε κοντά στο ιερό των Καβείρων το 1863, κατακερματισμένη από τον Γάλλο πρόξενο στην Αδριανούπολη Σαρλ Σαμπουαζό.

Τα κομμάτια του γλυπτού βρέθηκαν τμηματικά και στην αρχή η Νίκη εκτίθετο στο Λούβρο δίχως τον κορμό και τα φτερά της, αλλά και δίχως την πλώρη, τα κομμάτια της οποίας οι Γάλλοι ειδικοί στην αρχή είχαν εκλάβει ότι ανήκαν σε τύμβο και τα είχαν αφήσει στη Σαμοθράκη. 


Συγκεκριμένα, η ανεύρεση άρχισε το 1863 από μια αρχαιολογική αποστολή στην οποία επικεφαλής ήταν ο Κάρολος Σαμπουαζό (1830-1909) (Charles Champoiseau) υποπρόξενος της Γαλλίας στην Αδριανούπολη (σημερινό Εντιρνέ Τουρκίας).

Ενώ έσκαβαν σε μια χαράδρα στις 15 Απριλίου του 1863, στα βόρεια του νησιού, ένας Έλληνας εργάτης φώναξε στον Σαμπουαζό «Κύριε, εύραμεν μια γυναίκα!» - ήταν όμως η μισή Νίκη της Σαμοθράκης. Ο Σαμπουαζό επικοινώνησε αμέσως με τον πρέσβη της πατρίδας του στην Κωνσταντινούπολη και εκείνος φρόντισε η Τουρκία να δώσει τότε έγκριση για να αποπλεύσει γαλλικό πολεμικό πλοίο και να φορτώσει τη Νίκη της Σαμοθράκης για τη Γαλλία. Σημειώνεται ότι το 1863 η Σαμοθράκη είχε μεν σημαντική αυτονομία, αλλά ανήκε ακόμα στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και απελευθερώθηκε στις 19 Οκτωβρίου του 1912. Το άγαλμα έφτασε στο Λούβρο στις 11 Μαΐου του 1864 και δύο χρόνια μετά εκτέθηκε για πρώτη φορά μετά τις απαραίτητες εργασίες – χωρίς όμως ακόμα να μπορούν να εκθέσουν το επάνω μέρος τους κορμού και τα φτερά. Το άγαλμα βρέθηκε σε πολλά κομμάτια γιατί στα ελληνιστικά χρόνια οι καλλιτέχνες δούλευαν το γλυπτό τους σε πολλά κομμάτια εξαρχής (στην αρχαία Ελλάδα δούλευαν χωριστά μόνον το κεφάλι και τα άκρα που εξείχαν). Ο άγνωστος λοιπόν γλύπτης είχε επεξεργαστεί το έργο του κατά τμήματα και μετά το είχε ενώσει, οπότε στο σεισμό με την κατακρήμνιση του γλυπτού, αυτό έσπασε πολύ πιο εύκολα και σε πολλά σημεία. 


 Αποτελείται από το μεγάλο κομμάτι κάτω από το στήθος μέχρι τα πόδια, από ένα δεύτερο κομμάτι που είναι ο άνω κορμός, το αριστερό φτερό (το δεξί προστέθηκε αντιγράφοντας το αριστερό) και από το κεφάλι – αυτό δεν βρέθηκε ποτέ από όσο γνωρίζουν οι ειδικοί. (Λέγεται ότι το κεφάλι πιθανόν να έγινε ασβέστης, όπως και πολλά άλλα μάρμαρα, όταν μετά από σεισμό, οι κάτοικοι του νησιού χρησιμοποιούσαν τα μάρμαρα για να φτιάξουν ασβέστη για να ξαναχτίσουν τα σπίτια τους). Τα χέρια, τα φτερά και τα πόδια, όπως και πολλά κομμάτια του ενδύματος σμιλεύονταν τότε χωριστά και μετά το άγαλμα συναρμολογείτο. Τα φτερά ήταν από δύο μεγάλα μάρμαρα που ήταν συνδεδεμένα στην πλάτη χωρίς εξωτερική στήριξη και αυτό δημιουργούσε πρόβλημα ισορροπίας στο άγαλμα, αλλά ο γλύπτης το έλυσε με μεγάλη τέχνη. 

 Η πλώρη του πλοίου αποτελείται από 23 κομμάτια μαρμάρου και δείχνει ότι ο γλύπτης κατείχε τέλεια και τους νόμους της φυσικής. Σε μια ορθογώνια βάση από έξη μαρμάρινες πλάκες στερεώνονταν 17 κομμάτια που ενώνονταν αρχικά με μέταλλο και σχημάτιζαν τρείς οριζόντιες σειρές που κλιμακώνονταν προς τα εμπρός για το σχηματισμό της πλώρης. Άγαλμα και πλοίο ισορροπούσαν το ένα το άλλο σαν αντίβαρα και το κέντρο βάρους του αγάλματος είχε σταθμιστεί έτσι ώστε να πέφτει στο σημείο που κρατούσε ανασηκωμένη ζωηρά η πλώρη σαν αληθινού ξύλινου καραβιού (σημειώνεται ότι το άγαλμα δεν μπορούσε δηλαδή να μετακινηθεί χωρίς να διαλυθεί το πλοίο). Το όλο σύμπλεγμα θεωρείται όχι μόνον αριστουργηματικό από καλλιτεχνική άποψη, αλλά και ιδιοφυές. 


Το 1875 Αυστριακοί αρχαιολόγοι είδαν στον τόπο της ανασκαφής τα μάρμαρα που ο Σαμπουαζό νόμισε ότι ανήκαν σε τύμβο και αναλογιζόμενοι ελληνικά νομίσματα που απεικόνιζαν τη Νίκη σε πλώρες πλοίων κατάλαβαν ότι επρόκειτο για τμήματα μαρμάρινης πλώρης. Ο Σαμπουαζό έμαθε για τα μάρμαρα της πλώρης το 1879 και κατάφερε να τα πάρει κι αυτά στο Λούβρο. 

Η συναρμολόγηση και η αποκατάσταση (π.χ. του αριστερού φτερού που βρέθηκε σε πολλά κομμάτια και του δεξιού που ουσιαστικά είναι σχεδόν όλο προσθήκη μια που βρέθηκε ένα πολύ μικρό κομμάτι του) ολοκληρώθηκε το 1884. Το 1950 όταν συναρμολογήθηκε και η δεξιά παλάμη της, άρχισε να εκτίθεται κι αυτή. Τον Αύγουστο του 1939 η «Νίκη της Σαμοθράκης» μεταφέρθηκε με μεγάλη δυσκολία με μια ξύλινη ράμπα, ώστε να απομακρυνθεί όπως και όλα τα πολύτιμα εκθέματα του Μουσείου σε ασφαλέστερη τοποθεσία λόγω του πολέμου και φυλάχτηκε μαζί με την Αφροδίτη της Μήλου και τους «Σκλάβους» του Μιχαήλ Αγγέλου στο Château de Valençay.

Το περίφημο αυτό άγαλμα της Νίκης είναι μία από τις τρεις φτερωτές Νίκες που βρέθηκαν στο ναό της Σαμοθράκης. Οι άλλες δύο εκτίθενται η μεν πρώτη, που αποτελεί ρωμαϊκό αντίγραφο και το βρήκαν Αυστριακοί αρχαιολόγοι, στο μουσείο "Kunsthistorisches Museum" της Βιέννης και η δεύτερη, που βρέθηκε από την αμερικανική αποστολή του Karl Lehmann και της Phyllis Williams-Lehmann το 1949, στο αρχαιολογικό μουσείο της Σαμοθράκης.


Ο Lehmann και η σύζυγός του βρήκαν αργότερα (το 1950) σε ανασκαφές και τμήματα του δεξιού χεριού της «Νίκης της Σαμοθράκης». Λίγους μήνες μετά το ίδιο ζευγάρι αρχαιολόγων εντόπισε και δάχτυλα του δεξιού χεριού της ίδιας Νίκης στο προαναφερόμενο αυστριακό μουσείο, που τα είχε ακαταχώρητα και δεν γνώριζε ότι ανήκαν σε εκείνην. Η δεξιά παλάμη της ανασυστάθηκε αποκαλύπτοντας ότι δεν κρατούσε σάλπιγγα όπως πολλοί πίστευαν μέχρι τότε και εκτίθεται επίσης στο Λούβρο, σε χωριστή βιτρίνα κοντά στα άγαλμα. Ομοίωμα του αγάλματος εκτίθεται σήμερα στο μουσείο της Σαμοθράκης στη Παλαιάπολη.

Φέτος το Λούβρο απηύθυνε έκκληση για δωρεές που θα χρηματοδοτήσουν τις εργασίες αποκατάστασης της Νίκης της Σαμοθράκης - ένα από τα αριστουργήματα που κοσμούν τις αίθουσές του - ελπίζοντας να συγκεντρώσει ένα εκατομμύριο ευρώ έως τα τέλη του έτους. Όπως ανακοίνωσε το Μουσείο του Παρισιού, η νέα εκστρατεία, έχει τον τίτλο: «Όλοι μαικήνες».



Το γλυπτό θα μετακινηθεί σε γειτονική αίθουσα, η μαρμάρινη πλώρη πλοίου πάνω στην οποία είναι τοποθετημένο θα αποσυναρμολογηθεί κομμάτι - κομμάτι, ενώ, ταυτόχρονα, το Λούβρο θα ξεκινήσει την αποκατάσταση της σκάλας Νταρού που οδηγεί στο άγαλμα. Η Νίκη της Σαμοθράκης θα επιστρέψει στη θέση της το καλοκαίρι του 2014, ενώ η αποκατάσταση της σκάλας θα ολοκληρωθεί τον Μάρτιο του 2015. Ο συνολικός προϋπολογισμός των εργασιών αποκατάστασης ανέρχεται σε 4 εκατομμύρια ευρώ, υψηλότερος από αυτόν που είχε προβλεφθεί πέρυσι. Το Λούβρο έχει ήδη συγκεντρώσει το ποσό των τριών εκατομμυρίων από διάφορες δωρεές. Μένει ακόμη ένα εκατομμύριο ευρώ, το οποίο το Μουσείο ελπίζει να συγκεντρώσει μέσω της έκκλησης για δωρεές από ιδιώτες, έως τις 31 Δεκεμβρίου.





Κυριακή, 15 Σεπτεμβρίου 2013

21η ΠΑΝΘΡΑΚΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΠΑΛΑΙΩΝ ΠΡΟΣΚΟΠΩΝ




Η νέα όψη της ανατολικής εισόδου του Πάρκου μετά την μετοπνομασία του σε "ΠΑΡΚΟ ΠΡΟΣΚΟΠΩΝ"

 Με μεγάλη επιτυχία, πραγματοποιήθηκε στην Αλεξανδρούπολη στις 14 και 15 Σεπτεμβρίου 2013, η 21η Πανθρακική συνάντηση Παλαιών Προσκόπων, με τη συμμετοχή παλαιών προσκόπων της Θράκης, της Θεσσαλονίκης, της Κοζάνης και άλλων πόλεων της Βορείου Ελλάδας. Στη συνάντηση παραβρέθηκε και ο Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Παλαιών προσκόπων, καθώς και εκπρόσωπος του Σώματος Ελλήνων Προσκόπων.
 
  

 Επάνω: Η είσοδος της Σημαίας κατά την έναρξη της Σνάντησης των παλαιών  Προσκόπων. Κάτω: Το Προεδρείο της Συνάντησης με τους Θόδωρο Ορδουμποζάνη, Παλαιό πρόσκοπο, Σταύρο Μπαμπάλα, Πρόεδρο της Ένωσης Παλαιών Προσκόπων Αλεξανδρούπολης και αριστερά τον Πρόεδρο της Πανελλήνιας Ένωσης Παλαιών Προσκόπων.

Το πρόγραμμα της πρώτης ημέρας πραγματοποιήθηκε  στο Συνεδριακό Κέντρο του ξενοδοχείου ALEXANDER BEACH HOTEL και περιλάμβανε χαιρετισμούς, αντιφωνήσεις, συζητήσεις γηια θέματα που αφορούν την Ένωση παλαιών Προσκόπων και στο τέλος  ανάπτυξη του θέματος «150 χρόνια από την ανεύρεση της Νίκης της Νίκης της Σαμοθράκης» από τον παλαιό Περιφερειακό Έφορο Προσκόπων Έβρου Θόδωρο Ορδουμποζάνη. Στη συνέχεια επακολούθησε δείπνο και ψυχαγωγική βραδιά στο ίδιο ξενοδοχείο.




 Επάνω: Άποψη της συνάντησης στο ξενοδοχείο Alexander Beach Hotel. Κάτω ο παλαιός Πρόσκοπος Θόδωρος Ορδουμποζάνης στο βήμα ενώ αναπτύσει το θέμα  «150 χρόνια από την ανεύρεση της Νίκης της Νίκης της Σαμοθράκης»

Την επομένη ημέρα, Κυριακή 15 Σεπτεμβρίου, οι συμμετέχοντες παρακολούθησαν τη Θεία Λειτουργία στην Αγία Κυριακή, ενώ η φιλαρμονική του 6ου Συστήματος Αεροπροσκόπων Αμπελοκήπων Θεσσαλονίκης παιάνιζε εμβατήρια στους κεντρικούς δρόμους  της πόλης. Στη συνέχεια προσφέρθηκε στους συμμετέχοντες Παλαιούς Προσκόπους καφές στο ξενοδοχείο ΕΓΝΑΤΙΑ  από την οικογένεια του πρόσφατα αποβιώσαντος  παλαιού Προσκόπου Σταμάτη Μπράτσα. 




Από την τελετή ονοματοδοσίας του Πάρκου. Επάνω Ο Δήμαρχος Βαγγέλης Λαμπάκης  με τον Πρόεδρο της Ένωσης Παλαιών προσκόπων Αλεξανδρούπολης Σταύρο Μπαμπάλα. Στη μέση, λίγο πριν την έναρξη της τελετής με τον παλιό Δήμαρχο της Πόλης Τάσο Σουλακάκη και τον  παλάιό Πρόσκοπο Στέλιο Κουκουράβα. Και κάτω παλαιοί και ενεργοί Πρόσκοποι της πόλης μας.

Στις 11.00, με την παρουσία των τοπικών αρχών, της φιλαρμονικής του 6ου Συστήματος Αεροπροσκόπων Αμπελοκήπων Θεσσαλονίκης, του  επί σειρά ετών Δημάρχου της  πόλης Τάσου Σουλακάκη, παλαιών και νέων Προσκόπων και πλήθος κόσμου, πραγματοποιήθηκε από τον Δήμαρχο Αλεξανδρούπολης, στην Ανατολική είσοδο του πάρκου, η ονοματοδοσία του  γνωστού και ως Πάρκου Εγνατία σε  «Πάρκο Προσκόπων». 




 Επάνω: Ο παλιός και ο νέος Δήμαρχος της πόλης Τάσος Σουλακάκης και Βαγγέλης Λαμπάκης. Στη μέση ομάδα από τους συμμετάσχονες στη συνάντηση Παλαιοί Πρόσκόποι.  Και κάτω η φιλαρμονική του 6ου Συστήματος Αεροπροσκόπων Αμπελοκήπων Θεσσαλονίκης.


Μάλιστα ο Δήμαρχος απευθυνόμενους στους παλαιούς και νέους Προσκόπους τους είπε «Σας παραδίδουμε σήμερα αυτό το Πάρκο με την ελπίδα ότι θα το φροντίζεται όπως και τότε που το δημιουργήσατε και θα αποτελείται παράδειγμα για τους συμπολίτες μας». Μετά την τελετή επακολούθησε εκ μέρους του Σώματος Ελλήνων Προσκόπων παρασημοφόρηση  των επιζώντων προπολεμικών Προσκόπων Στέλιου Κουκουράβα, Μιχάλη Μαρτίνη, Χρήστου Γεροντόπουλου, Γρηγόρη Γρηγοριάδη και Ηλία Παπαδόπουλου. Επίσης από το Σώμα Ελλήνων Προσκόπων απονεμήθηκε στο Δήμαρχο Αλεξανδρούπολης  Βαγγέλη Λαμπάκη, το μετάλλειο των Φίλων του Προσκοπισμού.


 Ο Πρόεδρος Παλαιών Προσκόπων Αλεξανδρούπολης Σταύρος Μπαμπάλας (επάνω) και ο Δήμαρχος Αλεξανδρούπολης Βαγγέλης Λαμπάκης (κάτω), στις ομιλίες τους.

Οι εκδηλώσεις έληξαν το μεσημέρι της Κυριακής  στο κέντρο «Χάραμα» με  γεύμα, ανταλλαγή αναμνηστικών και το τραγούδι του αποχωρισμού. Το νέο ραντεβού των παλαιών Προσκόπων Θράκης ορίσθηκε μετά ένα χρόνο στην Ξάνθη.







 Σκηνές από τις βραβεύσεις: Του Αντιδημάρχου Ζώγια,  από τον Πρόεδρο Παλαιών Προσκόπων Αλεξανδρούπολης Σταύρο Μπαμπάλα,  των επιζώντων Προπολεμικών Προσκόπων Στέλιου Κουκουράβα και Χρήστου Γεροντόπουλου από τον περιφερειακό Έφορο Προσκόπων Έβρου. Ο εγγονός του Μιχάλη Μαρτίνη, παραλαμβάνει για λογαριασμό του παππού του το σχετικό Μετάλλειο. Κάτω η παρασημοφόρηση  του Δημάρχου Βαγγέλη Λαμπάκη από τον εκπρόσωπο του Σώματος Ελλήνων Προσκόπων.



 Και κάποιες αναμνηστικές φωτογραφίες στη νέα είσοδο - πύλη του "Πάρκου των Προσκόπων"

Σχετικό άρθρο με όλη την ιστορία της δημιουργίας του "Πάρκου Προσκόπων" έχουμε αναρτήσει στη παρούσα  ιστοσελίδα μας στις 7 Φεβρουαρίου 2012 με τίτλο "Το πάρκο "ΕΓΝΑΤΙΑ" έργο ζωής των Παλαιών προσκόπων της πόλης μας", μαζί με πολλές παλιές σπάνιες φωτογραφίες.