Κυριακή, 6 Οκτωβρίου 2013

ΒΟΥΛΕΥΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΗΣ 11ης ΜΑΙΟΥ 1958 Όταν η Αριστερά έγινε αξιωματική αντιπολίτευση



Μια αναδρομή στο κλίμα, τους συσχετισμούς, στη διεξαγωγή και τα  αποτελέσματα (πανελλαδικά και τοπικά), τα ονόματα εκλεγέντων, τους σταυρούς προτιμήσεως των τοπικών υποψηφίων και στιγμιότυπα από το κλίμα διεξαγωγής των εκλογών της 11ης Μαΐου 1958 στον Έβρο.
 Μάϊος 1958. Προεκλογική συγκέντρωση της Ε.Δ.Α. στην Αθήνα.
 Δεν ξέρω γιατί, τον τελευταίο καιρό, στο μυαλό μου έρχονται συνέχεια οι βουλευτικές εκλογές του 1958 και η αριστερή εκλογική έκπληξη τότε. Ίσως γιατί διαφαίνονται κάποιες συμπτώσεις. Και ως τέτοιες συμπτώσεις μου φαίνονται: 1) Η μετατροπή του συνασπισμού των κομμάτων της τότε αριστεράς σε ένα ενιαίο κόμμα την ΕΔΑ  με   την αυτοδιάλυση του Συνασπισμού και τη μετατροπή του ΣΥΡΙΖΑ σε ενιαίο κόμμα σήμερα. 2) Οι διεργασίες στο εκλογικό σώμα καθώς οι δημοσκοπήσεις  τότε (1958) που διεξήγοντο σε περιορισμένη κλίμακα από τους Αμερικανούς έδειχναν ενίσχυση της δυνάμεως της ΕΔΑ, ενώ για το Κόμμα των Φιλελευθέρων -ο κύριος κομματικός σχηματισμός του Κέντρου- ότι παρέπαιε καθώς οι δύο συναρχηγοί του, Γεώργιος Παπανδρέου και Σοφοκλής Βενιζέλος είχαν σφοδρή αντιπαλότητα και διαφορετικούς στόχους. Αντίθετα το 2013 οι δημοσκοπήσεις ανεβάζουν ψιλά την αριστερά και μέχρι πρότινος έφερναν τρίτο κόμμα τη Χρυσή Αυγή με ενισχυμένα ποσοστά, την δε Ν.Δ. να μη μπορεί να ανακάμψει δημοσκοπικά και το ΠΑΣΟΚ του Βενιζέλου να καταποντίζεται σε μονοψήφιους αριθμούς. 3) Το 1958 το Κομμουνιστικό κόμμα ήταν στην παρανομία, υπήρχε τρομοκρατία, λειτούργησαν τα παραδοσιακά μέσα βιασμού της λαϊκής θέλησης, επιτροπές ασφαλείας, εκτοπίσεις, πιστοποιητικά κοινωνικών φρονημάτων, παρακολουθήσεις, έκτατα δικαστήρια κ.λ.π.. Εκατοντάδες οι εξόριστοι, χιλιάδες οι πολιτικοί κατάδικοι. Σήμερα υπάρχει μεν δημοκρατία, αλλά η δυσαρέσκεια του κόσμου για τα μέτρα λιτότητας που επέβαλαν τα μνημόνια και οι διαδηλώσεις του καταπνίγονται από τα ΜΑΤ, η κυβέρνηση καταφεύγει συνεχώς σε θέσπιση εκτάκτων νόμων εκτός της κοινοβουλευτικής διαδικασίας (πράξεις νομοθετικού περιεχομένου), προβολή της δραστηριότητας  της Χρυσής Αυγής ως εγκληματικής οργάνωσης, συλλήψεις και φυλακίσεις Βουλευτών ως εγκληματιών, προβολή θεωριών του τύπου των δύο άκρων και  όλα αυτά με τη συνδρομή  μιας μεγάλης μερίδας Μ.Μ.Ε. και  4) Αποχώρηση από την Ε.Ρ.Ε. τότε 15 κυβερνητικών βουλευτών και πτώση της Κυβέρνησης με την  διάσπαση της Κυβερνητικής συμμαχίας με την αποχώρηση της Ενιαίας Αριστεράς σήμερα.

Ας δούμε όμως τι περίπου συνέβη το 1958 και ας αφήσουμε τους «μεταφυσικούς» της Ιστορίας να κάνουν αυτοί τους παραλληλισμούς τους. 

Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής εκφωνεί πολιτικό λόγω εν όψει των εκλογών του Μαϊου 1958
Νωρίς το πρωί της Πέμπτης 27 Φεβρουαρίου 1958 μονογραφήθηκε η κατ' αρχήν συμφωνία του υπό τον Κωνσταντίνο Καραμανλή κυβερνώντος κόμματος της Εθνικής Ριζοσπαστικής Ενώσεως και του Κόμματος των Φιλελευθέρων (Σοφοκλής Βενιζέλος και Γιώργος Παπανδρέου) για κατάθεση πρότασης και ψήφιση εκλογικού συστήματος ενισχυμένης αναλογικής το οποίο ευνοούσε, σε αντιστοιχία ψήφων και εδρών, υπερμέτρως το πρώτο κόμμα και ενίσχυε το δεύτερο, ανεξαρτήτως του αν υπερέβαινε το όριο του 25% των εγκύρων ψηφοδελτίων, που ήταν όριο για να μπει κάποιο κόμμα στη Β΄ κατανομή των εδρών. Ουσιαστικά επρόκειτο γα ένα εκλογικό νόμο που εξυπηρετούσε τους Καραμανλή και Βενιζέλο, αφού θα εξασφάλιζε στον Καραμανλή την απόλυτη πλειοψηφία εδρών με επακόλουθο τη δυνατότητα να κυβερνήσει άνετα και στον Βενιζέλο, που με τα δεδομένα της εποχής εθεωρείτο ότι θα είναι σίγουρα δεύτερος, πάνω από 100  Βουλευτές ως αξιωματική αντιπολίτευση. Τέλος και οι δυο τους πίστευαν ότι ο εκλογικός αυτός νόμος θα εκμηδένιζε την αντιπροσώπευση της Αριστεράς στο Κοινοβούλιο και θα την περιθωριοποιούσε. Τελικά όμως το εκλογικό αυτό σύστημα λειτούργησε έξω από τις προβλέψεις των κατασκευαστών του.

Η ανατροπή Καραμανλή

Μετά τη μονογράφηση της συμφωνίας, ο πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Καραμανλής συγκαλεί εκτάκτως το Υπουργικό Συμβούλιο  στο οποίο ανακοινώνει ότι οι Φιλελεύθεροι συμφωνούν, κατ' αρχήν, με το σχέδιο εκλογικού νόμου το οποίο και θα κατατεθεί το ίδιο απόγευμα στη Βουλή. Αντιδρούν αμέσως οι  υπουργοί του  Γεώργιος Ι. Ράλλης και ο Παναγής Παπαληγούρας. Ο πρώτος δηλώνει ότι δεν θα ψηφίσει τον εκλογικό νόμο γιατί θα ενισχυθεί η Αριστερά και ο δεύτερος κατηγορεί τον Καραμανλή για αυταρχική συμπεριφορά. Και οι δύο υπουργοί παραιτούνται.
Την 1η Μαρτίου 1958 οι Ράλλης και Παπαληγούρας ανακοινώνουν ότι, μαζί με άλλους 13 βουλευτές της ΕΡΕ, αίρουν την εμπιστοσύνη τους προς την κυβέρνηση, γιατί παρά την παραίτηση των δύο υπουργών εμμένει στην ψήφιση του εκλογικού νόμου. Ο αριθμός των 15 είναι καθοριστικός γιατί αφαιρεί, οριακά, από τον Καραμανλή την κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Την επομένη ο Καραμανλής -παρά την επιδίωξη των εσωκομματικών του αντιπάλων και του Σοφοκλή Βενιζέλου για συγκρότηση νέας κυβερνήσεως από τη Βουλή του 1956, αλλά και την προσφορά ορισμένων να τον στηρίξουν- υποβάλλει παραίτηση και εισηγείται στον βασιλέα εκλογές. Ταυτόχρονα, με μακροσκελή δήλωσή του αποκαλεί «αποστάτες» τους αποσκιρτήσαντες συνεργάτες του, έναν όρο που είχε χρησιμοποιήσει ο αρχηγός του Λαϊκού Κόμματος Ντίνος Τσαλδάρης για τον Καραμανλή και άλλους όταν τον εγκατέλειψαν για τον Παπάγο, και τον οποίο καταχώρησε εντόνως στο νεοελληνικό πολιτικό λεξιλόγιο, στις 15 Ιουλίου 1965, ο Γεώργιος Παπανδρέου.

 Πρωτοδέλιδο της εφημερίδας "ΑΥΓΗ", που προτρέπει τους Έλληνες "να γκρεμίσουν με τη ψήφο τους το καθεστώς της υποτέλειας και να σώσουν την πατρίδα από τον πυρηνικό όλεθρο".
Στις 3 Μαρτίου ο Βασιλιάς Παύλος αναθέτει την εντολή σχηματισμού υπηρεσιακής κυβέρνησης στον βασιλικό άνδρα και πρόεδρο του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού Κωνσταντίνο Γεωργακόπουλο και του ζητεί, εφόσον καταστεί εφικτό, την ψήφιση του εκλογικού νόμου, πριν διαλυθεί η Βουλή και προκηρυχθούν εκλογές. Η υπηρεσιακή υπερψηφίζεται και ακολούθως ο εκλογικός νόμος. Οι εκλογές ορίζονται για τις 11 Μαΐου.

Ψυχροπολεμικές παρεμβάσεις

Τα κόμματα αποδύονται στον προεκλογικό αγώνα. Υπάρχουν ενδείξεις για ενίσχυση της δυνάμεως της ΕΔΑ, ενώ το Κόμμα των Φιλελευθέρων -ο κύριος κομματικός σχηματισμός του Κέντρου- παρέπαιε καθώς οι δύο συναρχηγοί του, Γεώργιος Παπανδρέου και Σοφοκλής Βενιζέλος είχαν σφοδρή αντιπαλότητα και διαφορετικούς στόχους. Οι Αμερικανοί που γνωρίζουν καλύτερα έχουν αρχίσει να ανησυχούν. Και αναλαμβάνουν μυστικές επιχειρήσεις περιορισμού της δυνάμεως της ΕΔΑ. Αν κινητοποιήθηκε η CIA για την αντιμετώπιση της ΕΔΑ, δεν έμεινε άπρακτη η άλλη πλευρά των «εμπολέμων» του Ψυχρού Πολέμου και μάλιστα στο ανώτατο δυνατό επίπεδο για την υποστήριξη της Αριστεράς στην Ελλάδα, με δημοσίευση συνέντευξης του ηγέτη της Σοβιετικής Ένωσης, Νικήτα Χρουστσόφ, ο οποίος υποστήριζε ότι η εγκατάσταση αμερικανικών ατομικών και πυραυλικών βάσεων στην Ελλάδα «θα ηδύνατο να επισύρη επί της χώρας» ατομικά πλήγματα ανταποδόσεως. Επρόκειτο για θέσεις τις οποίες υποστήριζε και η ΕΔΑ. 


Αρχές Μαϊου 1958. Προεκλογική συγκέντρωση της Ε.Δ.Α. 
Απαντά ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, ο οποίος υπογραμμίζει ότι «οι Σοβιετικοί ηγέται διαπράττουν το σφάλμα εις παραμονάς εκλογών να προβαίνουν εις δηλώσεις με σκοπό να επηρεάσουν το αποτέλεσμα αυτών, όπως συνέβη και με άλλας χώρας». Στη συνέχεια αρνείται ότι έχει ληφθεί από το ΝΑΤΟ απόφαση εγκατάστασης βάσεων στην Ελλάδα και σημειώνει ότι υπήρξε ανοικτή σοβιετική επέμβαση «κατά τον συμμοριτοπόλεμον». Τέλος, απαντώντας στον Χρουστσόφ για την ανάπτυξη των εμπορικών σχέσεων Ελλάδας και ΕΣΣΔ επισημαίνει ότι «μόλις τώρα επετεύχθη η μείωσις του παθητικού του ελληνοσοβιετικού λογαριασμού ανταλλαγών» καθώς «μέχρι τέλους του 1957 η Σοβιετική Ένωσις ηγόραζε πολύ ολιγώτερα ελληνικά προϊόντα εκείνων τα οποία ηγόραζεν η Ελλάς παρ' αυτής».
Την ίδια ημέρα της απαντήσεως του Καραμανλή στον Χρουστσόφ, 5 Μαΐου 1958, η ΕΔΑ πραγματοποιεί κεντρική προεκλογική συγκέντρωση στον Κήπο του Κλαυθμώνος με ομιλητές τον πρόεδρό της Γιάννη Πασαλίδη, τον εκ του Παπαγικού Συναγερμού προερχόμενο Σταμάτη Μερκούρη και τον σοσιαλιστή Ηλία Τσιριμώκο. Έγραφε σχετικώς «Η Καθημερινή»: «Η ΕΔΑ επεχείρησε να δώση την εντύπωσιν ότι την ακολουθούν πρωτοφανείς εις αριθμόν λαϊκαί μάζαι. Εν τινι μέτρω το κατόρθωσε διά του καταστρωθέντος υπό της ηγεσίας της επιτελικού σχεδίου». Άλλωστε, οι συνομιλίες της ηγεσίας της με τον επιφανή συντηρητικό Σπύρο Μαρκεζίνη για εκλογική σύμπραξη, όπως και η κάθοδός της στις εκλογές του 1956 με όλα τα πλην ΕΡΕ κόμματα, μεταξύ των οποίων και το Λαϊκών του Τσαλδάρη, είχαν αναιρέσει εμπράκτως την πολιτική απομόνωση της Αριστεράς.

Το αποτέλεσμα της κάλπης

Από τις κάλπες της 11ης Μαΐου η Ε.Ρ.Ε. (Κωνσταντίνος Καραμανλής) βγήκε νικήτρια με 41,1% και απόλυτη κοινοβουλευτική πλειοψηφία 171 εδρών και  η Ε.Δ.Α. δεύτερη με 24,42% και 79 βουλευτές, εκ των οποίων οι 21 δήλωσαν ανεξάρτητοι. Το Κόμμα των Φιλελευθέρων (Σοφοκλής Βενιζέλος και Γεώργιος Παπανδρέου), ήρθε τρίτο με 20,67% και 36 έδρες, η βασικώς κεντρώα Π.Α.Δ.Ε. (Μαρκεζίνης – Αλαμανής – Μπαλτατζής - Παπαπολίτης), τέταρτη με 10,62% και 10 έδρες  και η Ένωση Λαϊκού Κόμματος (Τσαλδάρης, Στ. Στεφανόπουλος, Τουρκοβασίλης) Πέμπτη με 2,95 % και 4 έδρες. 
Πίνακας με τα αναλυτικά αποτελέσματα των Βουλευτικών εκλογών της 11ης Μαϊου  1958.
Πολλοί ήταν εκείνοι οι οποίοι υποστήριξαν ότι η άνοδος της ΕΔΑ οφειλόταν όχι στην πολιτική θεματική της, αλλά στην αποδιάρθρωση του Κέντρου. Άλλοι υποστήριξαν ότι οι  συνεχείς διώξεις δημοκρατικών πολιτών αλλά και η εν γένει αντίδραση του κόσμου για την αυταρχική διακυβέρνηση της χώρας από τη Δεξιά οδήγησε τον κόσμο στην αριστερά και στην ΕΔΑ.


Η Ε.Ρ.Ε. με 6% λιγότερους ψήφους σε σχέση με το 1956, σχηματίζει αυτοδύναμη και ισχυρή κυβέρνηση με 171 βουλευτές., Η Ε.Δ.Α. ανακηρύσσεται αξιωματική αντιπολίτευση και αυτοδικαίως εισέρχεται στη Β΄ κατανομή των εδρών, κάτι που της επιτρέπει για πρώτη φορά να αποσπάσει 79 έδρες. Καταποντίζονται οι Φιλελεύθεροι που έμειναν έξω από τη Β΄ κατανομή με 36 έδρες, ενώ ξεπέρασε το 10% ο Συνασπισμός των ΜΡΚΕΖΊΝΗ, Αλαμανή, Μπαλτατζή που πήρε 10 έδρες.
Τέλος η  Ένωση  Λαϊκού Κόμματος εκλέγει μόνο τους Παναγιώτη Κανελλόπουλο, Παπαγή Παπαληγούρα, Στέφανο και Γιώργο Στεφανόπουλο, ενώ μένουν εκτός κοινοβουλίου οι Κ. Τσαλδάρης και Αποστολίδης.

Ο Πρόεδρος της ΕΔΑ Γιάννης Πασαλίδης την ώρα που ψηφίζει.

Σημειώνεται ότι κατά τη συζήτηση στη Βουλή του νέου εκλογικού νόμου ο πρόεδρος της ΕΔ.Α. Γιάννης Πασαλίδης  αντέδρασε έντονα και ζήτησε εκλογές με απλή αναλογική και τόνισε ότι εκείνοι που επιζητούν, υπονοώντας την ΕΡΕ και τους Φιλελευθέρους, να σκάψουν το λάκκο των άλλων, μπορεί να πέσουν οι ίδιοι μέσα. Έτσι κι έγινε τελικά .

Τα αποτελέσματα στον Έβρο

Αλλά και στον Νομό Έβρου τα αποτελέσματα αποτέλεσαν μεγάλη έκπληξη αφού έφεραν πρώτο κόμμα την Ε.Ρ.Ε. και στις δύο επόμενες θέσεις την Π.Α.Δ.Ε. και την Ε.Δ.Α, ενώ καταποντίστηκαν το ισχυρό μέχρι τότε στη περιοχή Κόμμα των Φιλελευθέρων και η Ένωση Λαϊκού Κόμματος με ισχυρά ερείσματα στο Νομό.

  
Από την επίκεψη του Πρωθυπουργού Κωνσταντίνου Καραμανλή το 1957 στην Αλεξανδρούπολη.Στη φωτογραφία συζητά μες τον Πολιτικό Μηχανικό της πόλης Χαράλαμπο Καλπάκα.

Ειδικότερα επί συνόλου 73.433 εγκύρων ψηφοδελτίων οι συνδυασμοί έλαβαν: 

Ε.Ρ.Ε. 35.302 ψήφους ή ποσοστό 48,07  %,

Ε.Δ.Α. 13.020 ψήφοι ή ποσοστό 17,73  %,

Π.Α.Δ.Ε. 15.913 ψήφοι ή ποσοστό 21,67  %

Φιλελεύθεροι 8.130 ψήφοι ή ποσοστό 11,07  % και

Ε.Λ.Κ. 1.068 ψήφοι ή ποσοστό 1,45 %

Βάσει των αποτελεσμάτων αυτών εκλέγονται βουλευτές 

Α) Από την Ε.Ρ.Ε. οι 1) Χρήστος Γκαργκάνας, Επιχειρηματίας,  (πατέρας του Νίκου Γκαργκάνα, Διοικητού της Τραπέζης της Ελλάδος επί Σιμήτη) και 2) Παναγιώτης Κλης, Ιατρός Παιδίατρος (από την Α΄ κατανομή) και 3) Νικόλαος Ρηγόπουλος, κτηματίας, από την Σαμοθράκη, (από τη Β΄ κατανομή).

 Β) Από την Ε.Δ.Α. οι 1) Ορέστης Αντώνογλου, αγρότης – λογιστής,  (από την Α΄ κατανομή) και 2) Θεοχάρης Κεραμιτσόγλου,΄ιδιωτικός υπάλληλος,  (από τη Β΄ κατανομή) Και 

Γ) Από την Π.Α.Δ.Ε. ο Ιωάννης Τριανταφυλλίδης, δικηγόρος, από την Α΄ κατανομή.


Για την ιστορία αναφέρουμε πιο κάτω όλους τους υποψήφιους Βουλευτές του Νομού Έβρου κατά συνδυασμό που έλαβαν μέρος στις εκλογές αυτές καθώς και τους σταυρούς προτίμησης που έλαβε έκαστος.-

Α.- Εθνική Ριζοσπαστική Ένωση (Ε.Ρ.Ε.).

1) Χρήστος Γκαργκάνας 8.575, 2) Παναγιώτης Κλης 6.871, 3) Νικόλαος Ρηγόπουλος  6.370, 4) Ιωάννης Τιρρής 5.229, 5) Αθανάσιος Κωνσταντινίδης 3.835 και 6) Αθανάσιος Τσονίδης 3.511.

Β) Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά (Ε.Δ.Α.)

1) Ορέστης Αντώνογλου 3.386, 2) Θεοχάρης Κεραμιτσόγλου 3.066, 3) Έλλη Γκαγκούλια 2.035, 4) Παναγιώτης Μπαλτατζής 1.269, 5) Ιωάννης Ξάστερος 1.042 και 6) Αδαμάντιος Παγιώτας 692.-

Γ) Προοδευτική Αγροτική Δημοκρατική Ένωση (Π.Α.Δ.Ε.)

1) Ιωάννης Τριανταφυλλίδης 6.201, 2) Νικόλαος Στειρόπουλος 3.710, 3) Γεώργιος Μητολίδης 2.901, 4) Χρήστος Κουρκουλής 1.360, 5) Εμμανουήλ Φραγκάκης 721 και 6) Σταύρος Τσιματσής.435.

Δ) Κόμμα Φιλελευθέρων

1) Γεώργιος Μαρινάκης 3.032, 2) Χρήστος Τερζούδης  1.273, 3) Αλέξανδρος Οικονομίδης 1.190, 4) Νικόλαος Βαφειάδης 940 , 5) Νικόλαος Πετρούδης 849 και 6) Αθανάσιος  Αθανασιάδης 461.

Ε) Ένωση Λαϊκού Κόμματος

1) Γεώργιος Νικολούδης 387, 2) Ελευθερία Ψυλογιάννη 183, 3) Δημήτριος Παπανικολάου 182, 4) Μιχαήλ Σισκόπουλος 141 και 5) Δημήτριος Πατρώνας 55.-



Χαρακτηριστικό των εκλογών αυτών στον Νομό μας είναι: 

1) Η παρουσία για πρώτη και μοναδική μέχρι σήμερα εκλογή  δύο αριστερών βουλευτών στη Βουλή.
2) Η  απουσία από το ψηφοδέλτιο της ΕΡΕ του μέχρι τότε Βουλευτή Γιώργου Κλη,  και η εκλογή αντ΄ αυτού του αδελφού του γιατρού Παναγιώτη Κλη. 

3) Η συγκέντρωση ποσοστού πάνω από 20 % από τον Συνασπισμό Προοδευτικών (Μαρκεζίνης με υποψήφιο τον Νικόλαο Στειρόπουλο) και Αγροτικών ( Μπαλτατζής με υποψήφιο τον Ιωάννη Τριανταφυλλίδη). 
4)  Η  συμμετοχή στο ψηφοδέλτιο των Φιλελευθέρων του νεαρού τότε Δικηγόρου Γιώργου Μαρινάκη, γιού πρώην Υπουργού Εμπορικής Ναυτιλίας και επί πολλά χρόνια βουλευτού των Φιλελευθέρων,  που κατέλαβε μάλιστα και τη πρώτη θέση σε σταυρούς στο ψηφοδέλτιο  του συνδυασμού του, χωρίς βέβαια να εκλεγεί. 



Ο Δικηγόρος και επικεφαλής του συνδυασμού των Φιλελευθέρων το 1958 στον Έβρο Γεώργιος Μαρινάκης


5)  Η μεταπήδηση στην Ε.Ρ.Ε. του πρώην Βουλευτή των Φιλελευθέρων Ιωάννη Τιρρή.   
6) Η απουσία από τους συνδυασμούς του Γεωργίου Κλη, Βουλευτή της Ε.Ρ.Ε., Γρηγορίου Χρυσοστόμου, τέως Υπουργού Εμπορικής Ναυτιλίας των Φιλελευθέρων και Εμμανουήλ Ζαπάρτα, της Δημοκρατικής Ένωσης. Και 
7) Η συμμετοχή στα ψηφοδέλτια για πρώτη φορά δύο γυναικών της  Έλλης Γκαγκούλια, από γνωστή οικογένεια αγωνιστών της Εθνικής Αντίστασης από το Σουφλί, η οποία μάλιστα με  2.035 ψήφους ήταν πρώτη αναπληρωματική  βουλευτής της Ε.Δ.Α. και η  Ελευθερία Ψιλογιάννη, σύζυγος του φονευθέντος στον εμφύλιο αξιωματικού  του Ελληνικού στρατού, το όνομα του οποίου φέρει και στρατόπεδο στη πόλη.

Ανέκδοτα των εκλογών

Όταν αρχές του 1981, ενόψει των επικείμενων εκλογών του  1981 επεξεργαζόμουν μία εργασία με τίτλο «Η μεταπολεμική Κοινοβουλευτικής πορεία της χώρας και του Έβρου, 1946-1981 – Τριάντα πέντε χρόνια Κοινοβουλευτισμού», που δημοσιεύθηκε σε συνέχειες στην τοπική ημερήσια εφημερίδα «ΕΠΑΡΧΙΑΚΟΣ ΤΥΠΟΣ», έπαιρνα συνεντεύξεις από πολιτικούς παράγοντες της περιοχής και από υποψήφιους σε κάποιες από τις εκλογές της περιόδου αυτής, κάποιοι μου αφηγήθηκαν διάφορα περιστατικά από τις εκλογές  της περιόδου που αναφερόμαστε, κάποια από τα οποία σήμερα για πρώτη φορά έρχονται στη δημοσιότητητα. 

Συζητώντας με τον αείμνηστο διακεκριμένο δικηγόρο της πόλης μας Γιώργο Μαρινάκη, μου διηγήθηκε το παρακάτω περιστατικό, το οποίο στη συνέχεια επιβεβαίωσε σε κατ΄ ιδίαν συζήτησή μας και ο συνυποψήφιός του στις εκλογές αυτές αείμνηστος εκδότης και δημοσιογράφος της πόλης  μας Θανάσης Αθανασιάδης, που παρεβρίσκετο στην σύσκεψη αυτή. Καθ΄ όν χρόνο η Νομαρχιακή των Φιλελευθέρων συζητούσε την κατάρτιση του ψηφοδελτίου του Κόμματος στον Νομό Έβρου, προέκυψε πρόβλημα με την επαρχία Διδυμοτείχου, στην οποία  δήλωσε ότι δεν θα κατέλθει ο καταγόμενος από  εκεί πολιτευτής των Φιλελευθέρων και μετέπειτα Βουλευτής της Ένωσης Κέντρου Μανώλης Ζαπάρτας. Κάποια στιγμή προτάθηκε το όνομα ενός νέου και  διακεκριμένου επιστήμονα καταγόμενου από το Διδυμότειχο και διαμένοντα στην Αθήνα. Ο Προεδρεύων Γιώργος Μαρινάκης, δήλωσε ότι ακούγεται ως πολύ καλή υποψηφιότητα αλλά επειδή δεν τον γνωρίζει, θα ήθελε σχετικές πληροφορίες από τους παρευρισκόμενους για να σχηματίσει άποψη.  Τότε πετάχτηκε ένας από τους συμμετέχοντες στη συζήτηση και δήλωσε ότι ο προταθείς είναι  «πούστης» και είναι προσβολή για το κόμμα μια τέτοια υποψηφιότητα. Και αμέσως με πρόταση του Μαρινάκη η υποψηφιότητα αυτή απορρίφθηκε.  Λίγες ημέρες πριν από τις εκλογές, ένα βράδυ, καθώς γύριζε από περιοδία στο εσωτερικό του Νομού ο Γιώργος Μαρινάκης στο γραφείο του, βρήκε να τον περιμένει ένας καλοντυμένος ψιλός κύριος, γύρω στα 30 με 35 χρόνων, ο οποίος  αφού τον χαιρέτησε τον ρώτησε: «Κύριε Μαρινάκη με γνωρίζετε;» Στην αρνητική απάντηση του Μαρινάκη ο άγνωστος τον ξαναρώτησε: «τότε που γνωρίζετε ότι είμαι πούστης;». Κόκαλο ο Μαρινάκης, αναγκάσθηκε, μόλις συνήλθε από το σοκ και δώθηκαν οι εκατέρωθεν εξηγήσεις, να ζητήσει συγνώμη και προσωπικά και ως εκπρόσωπος του κόμματος των Φιλελευθέρων από τον άγνωστο επισκέπτη του!  Εκ των υστέρων έμαθε ότι ήταν παντελώς ψευδής ο αναφερθείς χαρακτηρισμός  και κατάλαβε ότι αυτός που έκανε την παρέμβαση αυτή, καταγόμενος από το Διδυμότειχο ενδιαφερόταν να μην υπάρξει στη περιοχή του δυνατή υποψηφιότητα ώστε να μπορέσει αργότερα να διεκδικήσει ο ίδιος την έδρα, όπως και έπραξε.

 Ο Εκδότης - Δημοσιογράφος και υποψήφιος Βουλευτής των Φιλελευθέρων Αθανάσιος Αθανασιάδης, σε μια ομιλία του στο Εμπορικό Επιμελητήριο της πόλης μας.

Σε άλλη συζήτηση μεταξύ του δικηγόρου Κώστα Κατσίκη, τελευταίου πριν τη δικτατορία Προέδρου της Νομαρχιακής της ΕΡΕ στον  Έβρο  και του πρώην Βουλευτή και Υφυπουργού Συγκοινωνιών Παναγιώτη Κλη,  ο πρώτος επέπληττε τον Κλη γιατί, ενώ ήταν μαζί με τον Δοξιάδη οι πρώτοι παιδίατροι που γύρισαν με διδακτορικά από την Αμερική, άφησε την επιστήμη του και ασχολήθηκε με την πολιτική και έχασε την ευκαιρία να κάνει μια σπουδαία πανεπιστημιακή καριέρα, όπως ο Δοξιάδης. Ο Κλης απάντησε ότι στη πολιτική βρέθηκε χωρίς να το καταλάβει. Το 1958 ο αδελφός του Γιώργος Κλης, μέχρι τότε βουλευτής Έβρου, αποφάσισε να αποσυρθεί από την πολιτική και στη θέση του στο ψηφοδέλτιο τοποθέτησε, χωρίς καν να τον ενημερώσει,  τον αδελφό του, ο ίδιος δε ο Γιώργος προσωπικά συμμετείχε στον προεκλογικό αγώνα,  διότι τον Παναγιώτη δεν τον εγνώριζαν παρά ελέχιστοι στον Νομό Έβρου. Έτσι οι κάτοικοι κυρίως του Κεντρικού και Βορείου Έβρου έβλεπαν τον Γιώργο Κλη και ψήφιζαν "Κλη"  στο ψηφοδέλτιο χωρίς οι περισσότεροι να ξέρουν ότι δεν ψήφισαν τον Γιώργο αλλά τον Παναγιώτη Κλη. Βέβαια, μετά την εκλογή του ως Βουλευτή, γύριζε συνεχώς όλο τον Νομό και έτσι τον έμαθαν όλοι και στις επόμενες εκλογές τους έλεγε «Εγώ ο Τάκης είμαι ο υποψήφιος, δεν είμαι ο Γιώργος» και οι φίλοι του γελούσαν και τον χειροκροτούσαν. Και έκτοτε εκλεγόταν συνέχεια Βουλευτής. 

Αφίσα που κυκλοφόρησε το κόμμα της Ενιαίας Δημοκρατικής Αριστεράς (Ε.Δ.Α.) εν όψει των Βουλευτικών εκλογών της 11ης Μαίου 1958.
Ένα τρίτο περιστατικό αυτών των εκλογών ήταν το κλίμα που επικρατούσε στα χωριά σε βάρος των υποψηφίων της ΕΔΑ. Στα καφενεία των χωριών που πηγαίναμε να μιλήσουμε υπήρχαν πάντοτε χωροφύλακες ώστε να φοβούνται οι φίλοι της ΕΔΑ και να μην προσέρχονται στις συγκεντρώσεις της αριστεράς. Μάλιστα, όπως ανέφερε ο αείμνηστος Ορέστης Αντώνογλου, «μοιράζαμε κρυφά ψηφοδέλτια σε δικούς μας ανθρώπους μέσα στο ψωμί ή μέσα στα φρούτα ή νύχτα τα πετούσαμε με πέτρες στις αυλές των ψηφοφόρων μας, ή κάτω από τις εξώπορτες, ώστε στις εκλογές να τα έχουν διπλωμένα στις τσέπες τους και στην εφορευτική επιτροπή να λένε: «δεν θέλουμε μα πάρουμε ψηφοδέλτιο της ΕΔΑ» για να μη «φακελωθούν».
Αναφέρθηκε ότι και ο υποψήφιος της Π.Α.Δ.Ε. δικηγόρος Γιάννης Τριανταφυλλίδης (προερχόμενος από το αγροτικό κόμμα του Αλεξάνδρου Μπαλτατζή), στις προεκλογικές περιοδείες του στην ύπαιθρο, άφηνε το αυτοκίνητό του έξω από το χωριά, κατέβαζε από το πορτ μπαγάζ ένα ποδήλατο που είχε φορτωμένο, κρεμούσε στον ώμο του ένα δισάκι και με το ποδήλατο πήγαινε στις πλατείες των χωριών για να μιλήσει, λέγοντας ότι «και εγώ αγροτόπαιδό είμαι σαν και εσάς» και κατόρθωσε έτσι να εκλεγεί Βουλευτής.

Ο επίλογος

Μετά τις εκλογές ορκίσθηκε στις 17 Μαΐου 1958 η υπό τον Κωνσταντίνο Καραμανλή Κυβέρνηση, η οποία έμεινε στην εξουσία μέχρι την 20η Σεπτεμβρίου 1961, οπότε παρατήθηκε και ορκίστηκε υπηρεσιακή Κυβέρνηση με Πρωθυπουργό τον αυλικό Κ. Δόβα για να διενεργήσει τις εκλογές της 29ης Νοεμβρίου 1961, οι οποίες ονομάσθηκε «εκλογές  βίας και της νοθείας» ή «εκλογές που ψήφισαν και τα δέντρα» και έδωσαν την αφορμή στον Γεώργιο Παπανδρέου, Αρχηγό της Ένωσης Κέντρου να κηρύξει τον «Ανένδοτο Αγώνα», που είχε ως αποτέλεσμα την πτώση του Καραμανλή το 1963 και τη φυγή του στο εξωτερικό.

1 σχόλιο:

  1. Ενδιαφέροντα στοιχεία, ειδικά αυτά που αφορούν τον Νομό μας. Μπράβο σας.

    ΑπάντησηΔιαγραφή