Τρίτη, 23 Σεπτεμβρίου 2014

Βιομηχανικές και Εμπορικές επιχειρήσεις της Αλεξανδρούπολης κατά το 1921-1925.



Το 1925 ο εκδοτικός οίκος του Ιωάννη Χρ. Χατζηιωάννου κυκλοφόρησε (σε τεύχη)  το «ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΝ ΛΕΥΚΩΜΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΕΚΑΤΟΝΤΑΕΤΗΡΙΔΟΣ 1821-1921» και υπότιτλο «Η ΧΡΥΣΗ ΒΙΒΛΟΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ», αποτελούμενο από 14 τόμους. Στον Β΄ τόμο που
πραγματεύεται την Βιομηχανία και το Εμπόριο και στις σελίδες 263 μέχρι και 265, ο συγγραφέας αφιερώνει όλες τις πληροφορίες που είχε συλλέξει για την προσφάτως απελευθερωθείσα και συνενωθείσα με την μητέρα πατρίδα πόλη της Θράκης , το Δεδέαγατς, το οποίο μόλις είχε αποκτήσει το Ελληνικό της  όνομα,  Αλεξανδρούπολη.
Ο συγγραφέας παρέχει πολύτιμες πληροφορίες για τις 15 μεγαλύτερες βιομηχανικές και εμπορικές επιχειρήσεις της πόλης, τους ιδιοκτήτες αυτών, τις δραστηριότητές τους, την καταγωγή τους και άλλα στοιχεία, πολύτιμα κομμάτια της ιστορίας αυτής της πόλης.
Το κείμενο αρχίζει με την περιγραφή της διαδρομής τους συγγραφέα από την Κομοτηνή προς Αλεξανδρούπολη και την άφιξή του στη πόλη. Αναφέρει: «Εκ Κομοτηνής κατηυθύνθην εις Αλεξανδρούπολιν αφήκα πλέον το εσωτερικόν με τους θαυμάσιους ποταμούς και τα μαγευτικά τοπία, όταν μάλιστα η σιδηροδρομική γραμμή ταξιδεύη παρά το ρεύμα είναι τι μεγαλειώδες και φαντασμαγορικόν (Τέμπη και Πηνειός, Νέστος), ίνα στραφώ πλέον προς την αγαπητήν μου θάλασσαν και αληθώς όταν αντίκρυσα την θάλασσαν της Αλεξανδρουπόλεως ως οι στρατιώται του Ξενοφώντος ανεφώνησα θάλασσα, θάλασσα! Έφθασα νύκτα και εδώ δυσκολίαι ανυπέρβητοι δια την διανομήν. Αδύνατος η εύρεσις ξενοδοχείου. Επιτέλους κατέλυσα εις το ξενοδοχείον του Κεφαλλήνος Βασιλάτου, το «Λονδίνον», αλλ΄ ίνα εύρω ανάπαυσιν εκοιμώμην εις το ύπαιθρον παρά την παραλίαν μετά το τέλος κάποιου κινηματογράφου, ο οποίος δια την τύχην μου και αυτήν την είσοδον του ξενοδοχείου μετέβαλλεν εις πλατείαν θεωρείων».
Στη συνέχεια ο συγγραφέας περιγράφει την συνάντησήν του με τον Μητροπολίτη και τον Δήμαρχον της πόλης.  «Μητροπολίτην εν Αλεξανδρουπόλει εύρον τον τέως Αγκύρας Γυρβάσιον Σαρασίτην, όστις ευμενέστατα με υπεδέχθη, Δήμαρχον δε τον κ. Κωνστ. Μανατόν, δικηγόρον, όστις διεδέχθη τον Εμμανουήλ Αλτιναλμάζην, δήμαρχον από του 1919 μέχρι του Απριλίου του 1924».  
 


 Η Αλεξανδρούπολη από θαλάσσης τη δεκαετία του 1920.

Είναι γνωστό ότι οι πρώτες εκλογές για την ανάδειξη των Δημοτικών αρχών της πόλης διεξήχθησαν  στις 24 Οκτωβρίου 1925 από τις οποίες εκλέχθηκε Δήμαρχος ο Κωνσταντίνος Αλτιναλμάζης. Από την απελευθέρωση της πόλης (1920) και μέχρι τις εκλογές Δήμαρχοι είχαν διατελέσει οι Εμμανουήλ Αλτιναλμάζης και Κωνσταντίνος Μανατός.   Και όπως προκύπτει από το κείμενο ο συγγραφέας έφθασε στην Αλεξανδρούπολη στις 20 Ιουλίου 1924 και παρέμεινε σ΄ αυτήν μέχρι τις 23 Ιουλίου 1924, ότε και αναχώρησε ατμοπλοϊκώς για Μυτιλήνη. Αναφερόμενος ο συγγραφέας για τον τότε Δήμαρχο Κων. Μανατό αναφέρει: «Ο κ. Κων. Μανατός νέος δραστήριος όλως αφιερώθη εις την πρόοδον και βελτίωσιν των του Δήμου δι΄ έργων εξωραϊστικών, Δημοτικού κήπου, ηλεκτροφωτισμού κ.λ.π. Ο Δήμος εγκατέστησεν ίδιον εργοστάσιον παραγωγής ρεύματος. Εν γένει η Αλεξανδρούπολις είναι μία ωραιότατη πόλις, με ρυμοτομίαν, καθαρά και πλήρης μέλλοντος, αρκεί να ληφθή ιδιαιτέρα εκ μέρους της Κυβερνήσεως πρόνοια όσον αφορά τον λιμένα της. Είναι η αρτηρία της σιδηροδρομικής γραμμής Κωνσταντινουπόλεως – Αδριανουπόλεως, χρειάζεται δε πολλή προσοχή, διότι οι Βούλγαροι επολφθαλμιώσιν αυτήν….».
Μετά από την παραπάνω εισαγωγή ο συγγραφέας περιγράφει τις 16 υπάρχουσες στη περιοχή μεγάλες βιομηχανικές και εμπορικές επιχειρήσεις τα στοιχεία των οποίων συνέλεξε κατά τις επιτόπιες επισκέψεις του ιδίου στις επιχειρήσεις αυτές..

Κεραμοποιείον ο «Έβρος» 
Εν Αλεξανδρουπόλει 1924

Πρόκειται για Ομόρρυθμο βιομηχανική υπερσύχρονη (για την εποχή) επιχείρηση κεραμοποιείου με την επωνυμία «Κεραμοποιείον ο Έβρος», με μηχανήματα τελειότατου τύπου προερχόμενα από τη Γερμανία. Τα μέλη της εταιρείας ήταν ο Γεώργιος Παπαδάκης από το Μεραμβέλλο Κρήτης (και όπως αναφέρει ο συγγραφέας «κατ΄ ευτυχή σύμπτωση τέως μαθητής μου εν Νεαπόλει πρωτευούση του Μεραμβέλλου»),ο Αλέξανδρος Καραγιάννης, ο Παπαδόπουλος, ο Ανδρέας Ιωαννίδης, καταγόμενος από την  Αδριανούπολη, εγκατασταθείς στην Αλεξανδρούπολη μετά από τα ατυχή γεγονότα της εκκενώσεως της Αδριανούπολης και ο από τις Σαράντα Εκκλησιές καταγόμενος τεχνίτης Νικόλαος Κεφαλίδης, που είχε ασχοληθεί ειδικά με την κεραμοποιεία στη Βουλγαρία. 




  Εργάτριες στο "Κεραμοποιείο Έβρος" των  Παπαδάκη, Καραγιάννη, Παπαδόπουλου  κ.λ.π.  ανατολικά της πόλης και δυτικά του ρέμματος της Μαϊστρου.

«Το χώμα το οποίον μεταχειρίζονται δια την κεραμοποιϊαν είναι πρώτης ποιότητος παρόμοιον προς το εν Μασσαλία της Γαλλίας. Κατασκευάζονται κεραμίδια τύπου Μασσαλίας, πρώτης ποιότητας ελαφρότατα, πλίνθοι διαφόρων τύπων και ειδών. Επισκεφθέντες το νεαρόν εργοστάσιον απεκομίσαμεν τας αρίστας των εντυπώσεων εκ της όλης ρυθμίσεως και τάξεως ευχόμεθα δε εις δευτέραν επίσκεψίν μας να εύρωμεν αλματικήν αυτού την πορόοδον».
Το εργοστάσιο αυτό, οι εγκαταστάσεις του οποίου ήταν στην ανατολική πλευρά  της πόλης μεταξύ  των παλαιών  νεκροταφείων και του ρέματος της Μαΐστρου, λειτούργησε μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1960 από τους εταίρους Αλέξανδρο. Καραγιάννη και Παπαδόπουλο, ο εκ των συνεταίρων δε αυτού Αλέξανδρος Καραγιάννης υπήρξε από τα ιδρυτικά μέλη του Συλλόγου Μ.Σ.Γ. ΕΘΝΙΚΟΫ και Δημοτικός Σύμβουλος της πόλης.

«Ψυγείον – Παγοποιείον Αδελφών Γεωργιάδη»  
Εν Αλεξανδρουπόλει

«Ο οίκος των Αδελφών Γεωργιαδών, όστις είναι σπουδαίος συντελεστής της Βιομηχανικής προόδου εν Μακεδονία και Θράκη δια της ιδρύσεως εργοστασίων και της συμμετοχής εις ανωνύμους Εταιρείας βιομηχανικάς, εκτός της εν Θεσσαλονίκη οινοπνευματοποιίας ο Πρωτεύς, της Ανωνύμου ζυθοποιίας «Όλυμπος Νάουσα», της Συμμετοχής της εις τα εν Ξάνθη εργοστάσια «Μπινόπουλος-Γεωργιάδης», έχει και άλλο ίδιον εργοστάσιον εν Αλεξανδρουπόλει προς παραγωγήν πάγου. Το  Παγοποιείον και ψυγείον τούτο διευθύνει ο κ. Βασίλειος Στεφανίδης εξ Αδριανουπόλεως, σπουδάσας γυμνασιακά και εμπορικά μαθήματα…».


Στην είσοδο των εγκαταστάσεων του Ψυγείου - Παγοποιείου των Αδελφών Γεωργιάδη, με τον διευθυντή του Γιώργο Φιλιππίδη και τους εργαζομένους σ΄ αυτό.
Ο Γεώργιος Γεωργιάδης καταγόταν από την Νεάπολη της Καισάρειας και από τον γάμο του με την Ελισάβετ Φιλιππίδη, έκανε δύο γιούς, τον Παντελή και τον Ιορδάνη. Ο Γεώργιος απεβίωσε το 1892 αφήνοντας  σε πολύ νεαρή ηλικία τα δυο του παιδιά. Ο Ιορδάνης σπούδασε στην Κωνσταντινούπολη και την Αδριανούπολη και αργότερα ο θείος του Πρόδρομος Φιλιππίδης (αδελφός της μητέρας του) το 1905 τον έστειλε στην Θεσσαλονίκη, όπου και δημιούργησε την επιχείρηση παγοποιείων και το εργοστάσιο οινοποιίας «Νάουσα – Όλυμπος». Όπως μας πληροφορεί  ο συγγραφέας  μέσα στις εγκαταστάσεις του ως άνω Παγοποιείου – Ψυγείου, λειτουργούσε και ανεξάρτητο τμήμα εμφιαλώσεως του ζύθου «Όλυμπος – Νάουσα».



 Διαφήμιση της μπύρας "Όλυμπος - Νάουσα" στη πρόσοψη του κτιρίου του Δημοτικού Κήπου στη παραλία της πόλης

Και την επιχείρηση αυτή την ενθυμούνται οι Αλεξανδρουπολίτες να λειτουργεί μεταπολεμικά  στις εγκαταστάσεις της επί της οδού  Νικομήδειας, υπό την διεύθυνση του Γεώργιο Φιλιππίδη, Προξένου της Γαλλίας στη πόλη μας, μέχρι τη δεκαετία του 1970, όταν με την επικράτηση των ηλεκτρικών ψυγείων έκλεισε  και  στις συνέχεια οι κτιριακές εγκαταστάσεις της κατεδαφιστήκαν για να αναγερθεί νέα πολυώροφος οικοδομή.

ΑΔΕΛΦΟΙ ΦΙΜΕΛΕΛΗ  1872
 Αλεξανδρούπολις

Ο Ιωάννης Φιμερέλης μαζί  με τον αδελφό του Κωνσταντίνο, από την Αίνο της Ανατολικής Θράκης, εμπορεύετο στην αρχή στην Αίνο και στη συνέχεια στην Πέλοβα της Βουλγαρίας, όπου και ίδρυσε το πρώτο ξυλουργικό εργοστάσιο. Μόλις δε κατασκευάσθηκε η σιδηροδρομική γραμμή Δεδέαγατς – Αδριανούπολη (1872) «εγκαταστάθηκε εν τη πολίχνη ταύτη εκ των πρώτων γενόμενος εις των κυριοτέρων ιδρυτών αυτής δια του κύκλου των εργασιών του εμπορευόμενος τα δημητριακά, την ξυλείαν, άλατα, κτηνοτροφικά, γεωργικά εν μεγάλη κλίμακι…». Την διεύθυνση του Οίκου Φιμερέλη, ανέλαβε στη συνέχεια ο Μανώλης Φιμερέλης, ο οποίος επέκτεινε περισσότερο τις εργασίες του Οίκου, πέραν του εμπορίου,  με αντιπροσωπείες, προμήθειες, ασφάλειες. Ο οίκος Φιμερέλη, όπως μας πληροφορεί ο συγγραφέας, ήταν Πράκτορας της Εθνικής Ατμοπλοΐας, της Τραπέζης Αθηνών και άλλων μεγάλων εταιριών, ο δε Μανώλης Φιμερέλης ήταν Πρόεδρος του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου της πόλης, αξίωμα που του έδινε μεγάλη δύναμη και  κύρος.
Ο Ιωάννης Φιμερέλης, από τους πρώτους οικιστές της πόλης,  διορίσθηκε το 1878 από τους Ρώσους, που είχαν καταλάβει κατά τον Ρωσοτουρκικό πόλεμο την  περιοχή, ως Πολιτικός Διοικητής της πόλης. Με την ιδιότητά του αυτή ζήτησε και πέτυχε το σταθμεύον στη πόλη Ρωσικό Σύνταγμα Μηχανικού να καταρτίσει το πρώτο πολεοδομικό σχέδιο της πόλης.

Υιοί Α. Παπαθανασίου και Σία
 Αλεξανδρούπολις

«Μετά την ίδρυσιν της  Αλεξανδρουπόλεως  ο Αντώνιος Παπαθανασίου, εξ Αίνου καταγόμενος, εγκατεστάθη  εν τη πόλη ταύτη επιδοθείς εις την βιομηχανίαν των αλιπάστων δι΄ ενοικιάσεως ιχθυοτροφείων. Τούτον διαδέχθησαν εις τας επιχειρήσεις του οι υιοί του Κυριάκος, Αθανάσιος, Απόστολος, Κωνσταντίνος, Γεώργιος, Αλέξανδρος και ο επ΄ αδελφή γαμβρός του Κωνσταντίνος Τζιρίτης, ο οποίος ήδη διευθύνει τις επιχειρήσεις της οικογένειας».
Στιες αρχικές εργασίες της επιχείρησης οι διάδοχοι του Αντωνίου Παπαθανασίου προσέθεσαν και το εμπόριο ξυλείας καθώς και οι εισαγωγές και εξαγωγές αποικιακών και αλιπάστων. Διατηρεί υποκαταστήματα  σε Καβάλα και Πορτο - Λάγος.
Από του 1920 μέχρι τη δεκαετία του 1950 ο μικρότερος από τα αδέλφια Παπαθανασίου, ο Αλέξανδρος, ο οποίος είχε σπουδάσει γιατρός και είχε την ειδικότητα του οφθαλμιάτρου, ασχολήθηκε με την πολιτική και εκλέχθηκε κατ΄ επανάληψη Γερουσιαστής και Βουλευτής  Έβρου με το κόμμα των Φιλελευθέρων κα διετέλεσε το 1946 Γενικός Διευθυντής Θράκης.

Χ.Ι. Κανέτσος και Υιοί – Αντιπρόσωποι – Προμηθευταί – Πράκτορες.
Αλεξανδρούπολη 1860.

Ο Χριστόδουλος Κανέτσος, που κατάγετο  από την  Αίνο, από  το 1860 είχε   εμπορικές επιχειρήσεις σ΄ αυτή τη πόλη. «… Άμα τω πρώτω συνοικισμώ του Δεδεαγάτς, εγκατεστάθη εν τη πόλει ταύτη περί το 1874 προς επέκτασιν των εργασιών του. Το Δεδεαγάτς ήτο η πόλις του μέλλοντος χάρις
εις την κατασκευασθείσαν σιδηροδρομικήν γραμμήν». Η επιτυχία των εργασιών του «επαυξάνει ταύτας» και για να ανταπεξέλθει στο μέγεθος των εργασιών από το 1898 συμμετέχουν στις επιχειρήσεις του και οι γιοί του Μιχαήλ και Φωκίων. 
Ο οίκος «Κανέτσος και Υιοί» είναι αντιπρόσωπος διαφόρων Ευρωπαϊκών οίκων και μεγάλων εργοστασίων της Ελλάδας, όπως Εταιρειών λιπασμάτων, χρωματουργείων, Ασφαλειών (Ασφάλειες Ζωής «Ανατολή»),  πράκτωρ ατμόπλοιων, υαλικών, τσιμέντων, κ.λ.π. Διατηρεί δε πρακτορεία  εις όλας τας πόλεις του εσωτερικού της Θράκης.

Γεώργιος Γανώσης
Οίκος ιδρυθείς τω 1912 - Αλεξανδρούπολις

«Ο κ. Γεώργιος Γανώσης εκ  Μυτιλήνης καταγόμενος, μετά τας σπουδάς του ειργάσθη εις την Γερμανική Τράπεζαν της Ανατολής ως ταμίας από δε του 1912 ίδρυσεν εν Αλεξανδρουπόλει το Κατάστημά του προς εξαγωγήν αλεύρων, γεννημάτων. Ο οίκος Γ. Γανώση είναι αντιπρόσωπος της Λαϊκής Τραπέζης» και  διατηρεί γραφείο επί της Λεωφόρου Βασιλέως Αλεξάνδρου.


 Το διώροφο αρχοντικό του Γεωργίου Γανωση, επί της οδού Δικαστηρίων (δίπλα σο κτίριο της Αστυνομίας) δέσποζε στις φωτογραφίες που έχουν βγει από τον Φάρο.

Ο Γεώργιος Γανώσης, μετά την απελευθέρωση, κατά το τέλος της δεκαετίας του 1940,  αγόρασε ένα πλοίο μότορσιπ και το ονόμασε «ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ», με το οποίο διακινούσε τα εμπορεύματα της επιχείρησής του (κυρίως σιτηρά και δημητριακά) στα νησιά και την υπόλοιπη χώρα.

Γεώργιος Ανθρακίδης
 Αλεξανδρούπολη 1906.

«Ο Γεώργιος Ανθρακίδης εκ Διδυμοτείχου καταγόμενος, μετά τα εγκύκλια μαθήματα επεδόθη εις το εμπόριον των αποικιακών κατ΄ αρχάς μεν λιανικής πωλήσεως είτα δε χονδρικής εν Διδυμοτείχω και είς το τυρεμπόριον, από δε του 1912 μετέφερε το κέντρον των επιχειρήσεών του εν Δεδεδεαγάτς, οπότε η πολεμική κατάστασις ηνάγκασε τούτον προσωρινώς να εγκατασταθή εν Θεσσαλονίκη μέχρι του 1919, ίνα μετά ταύτα επανέλθη εις Δεδεαγάτς προς εξακολούθησιν των εργασιών του». 



Ο θερινός κινηματογράφος "ΕΛΛΗΝΙΣ", στις γωνίες των οδών 14ης Μαϊου - Αίνου και Μαζαράκη, δίπλα στον άλλο χειμερινό  κινηματογράφο "ΗΛΥΣΙΑ".

Στη συνέχεια ο συγγραφέας μας πληροφορεί ότι ο οίκος Ανθρακίδου εμπορεύεται αποικιακά, τυριά, δημητριακά, χονδρικώς και λιανικώς. Μεταπολεμικά ο οίκος, συνέχισε τις εμπορικές εργασίες του από τον γιό του Απόστολο Ανθρακίδη, σε κατάστημα που διατηρούσε στη γωνία της οδού Δικαστηρίων με την Πλατεία Ελευθερίας και συγχρόνως λειτουργούσε τον κινηματογράφο ΕΛΛΗΝΙΣ (χειμερινό και θερινό) μέχρι τo  τέλος της δεκαετίας του 1970.

Υιοί Κ. Φωτιάδου και Σία 1890
 Αλεξανδρούπολις

«Ο Κ. Φωτιάδης εκ Μαρωνείας καταγόμενος, μετά τας σπουδάς του εγκατεστάθη εν Κωνσταντινουπόλει επιδοθείς εις το καπνεμπόριον. Εκ ταύτης εγκατεστάθη εις Πόρτο – Λάγος χάριν πρακτοριακών και εμπορικών εργασιών μέχρι του 1900. Μετά την κατασκευήν της σιδηροδρομικής γραμμής Θεσσαλονίκης – Δεδεαγάτς, εγκατεστάθη εν Ξάνθη, όπου κατόρθωσε δια της δραστηριότητός του να τονώση το διαμετακομιστικόν εμπόριον δια του σιδηροδρόμου μέσον Δεδεαγάτς. Το 1913 εγκατεστάθη εν Θεσσαλονίκη προς εξακολούθησιν των εργασιών του με ευρύτερον κύκλον δράσεως. Η επιτυχία τούτων εξησφαλίσθη παρεχώρησε δε την περαιτέρω εξακολούθησιν εις τους υιούς του Φώτιον, Σοφοκλή, Γεώργιον, Ευριπίδην. Από της Θεσσαλονίκης ιδρύθησαν νέα κέντρα του οίκου εν Δράμα, Καβάλα, Πειραιεί με πρόγραμμα τας πρακτοριακάς υπηρεσίας και ειδικώς την φόρτωσιν καπνών. 


 Καπνεργάτριες επεξεργάζονται τον περίφημο καπνό της Θράκης.

Μετά την απελευθέρωσιν της Θράκης ιδρύθη το γραφείον Ξάνθης – Αλεξανδρουπόλεως ασχολούμενον, εις τας αυτάς εργασίας». Οι Υιοί Φωτιάδη, κάτω από την επωνυμία «Ναχμίας – Φωτιάδης» ίδρυσαν εμπορική Εταιρεία με κέντρο τη Θεσσαλονίκη και Υποκαταστήματα στην Ξάνθη, Κομοτηνή, Αλεξανδρούπολη, Καβάλα για την εισαγωγή αποικιακών, αλεύρων, σιτηρών. Επίσης στη Ξάνθη, η ίδια Εταιρεία, ασκεί και ιδιαίτερον καπνεμπόριο με την επωνυμία «Υιοί Κ. Φωτιάδου και Ναχμίας». Ο Κ. Φωτιάδης πέθανε στην Αλεξανδρούπολη στις 4 Φεβρουαρίου 1924.

ΑΔΕΛΦΟΙ Ζ. ΖΑΦΕΙΡΙΑΔΟΥ 1905
 Αλεξανδρούπολης

«Ο Δημήτριος Ζαφειριαδης εξ Αλεξανδρουπόλεως μετά τας γυμνασιακάς του σπουδάς επεδόθη εις την εμπορίαν των αποικιακών χονδρικής πωλήσεως, δημητριακών με κεντρικόν Κατάστημα εν Θεσσαλονίκη και Υποκαταστήματα εν Κομοτηνή και Δεδέαγατς..». Στις πιο πάνω εργασίες της επιχείρησης προστέθηκαν και η εμπορία λαδιών και αλεύρων σε μεγάλη κλίμακα, οι ασφαλιστικές εργασίες θαλάσσης, πυρός, οι Τραπεζικές εργασίες (αντιπρόσωπος της Τραπέζης Αθηνών και της Ιονικής Socombel), εργασίες μεταφορών  και πετρελαίων. Στη Θεσσαλονίκη την επιχείρηση διηύθυνε ο  αδελφός του Φ.Ζ. Ζαφειριάδης και στην Αλεξανδρούπολη και την Κομοτηνή ο ίδιος ο Δημήτριος Ζαφειριάδης.

Αναστάσιος Τερζής
 Οίκος ιδρυθείς τω 1910.

Ο Αναστάσιος Τερζής, που κατάγετο από την Σαμοθράκη, μετά το πέρας των σπουδών του ση Θεσσαλονίκη και στην Ευαγγελική Σχολή Σμύρνης, ασχολήθηκε με το εμπόριο στο Δεδέαγατς από το 1910 «κυρίως στον κλάδο των αποικιακών χονδρικώς εισάγων και πωλών αυτά». Η απασχόλησή του με την εμπορία εξακολούθησε μέχρι του 1913, οπότε κληθείς να υπηρετήσει την πατρίδα διέκοψε τις εμπορικές του επιχειρήσεις μέχρι το 1918 ότε και απολύθηκε. Από του έτους αυτού, με την επιμονή του πατέρα του, επανέλαβε την απασχόλησή του με το εμπόριο αλλά σε πολύ μεγαλύτερο κύκλο δραστηριοτήτων. Αντιπροσωπεύει τις Τράπεζες American Express, Την Εμπορική Τράπεζα της Ελλάδος, την Τράπεζα Εθνικής Οικονομίας και την Τράπεζα Β. Καραβασίλη, καθώς και τις εταιρίες Stantard των πετρελαίων, την Αβεζάπ και άλλες.  Διατηρεί επίσης Υποκατάστημα στη Καβάλα. «Ο πατήρ Γιαννακούδης Τερζής δια δυνάμεως 18 ίππων εκ πτώσεως του ύδατος ύψους 5 ½ μέτρων συνθλίβει εις πιεστήρια τας ελαίας εξάγων έλαιον εν Σαμοθράκη (Ξηροπόταμος) επιδιδόμενος συγχρόνως και εις γεωργικάς και κτηνοτροφικάς εργασίας».

Ποτοποιείον Χρήστου Ηλία και Υιοί
1879 Αλεξανδρούπολης

Ο Χρήστος Ηλία, από την  Μάκρη καταγόμενος, μετά το τέλος των  εγκυκλίων μαθημάτων έγινε καπνοπώλης από το 1865 έως το 1872 στην Κωνσταντινούπολη, όπου είχε εγκατασταθεί. Λόγω  της ιδρύσεως στην Τουρκία το 1873 του μονοπωλίου του καπνού αναγκάσθηκε να αλλάξει επάγγελμα και έγινε ποτοποιός και συγκεκριμένα το 1873 ήρθε στη Κομοτηνή και έγινε  για 4 και ½ έτη υπάλληλος στο ποτοποιείο του Ιωάννη Ραφαήλ. «Είτα συνεταιρίσθη μετά του Ιωάννου Αθανασ. Πετροπούλου επί 1 ½ έτος εν Κομοτηνή ένθα ίδρυσε το πρώτον ποτοποιητικόν κατάστημα, αλλ΄ αποτυχούσης της συνεταιρικής εργασίας εγκατεστάθη τω 1879 εν Δεδεαγάτς όπου  ήρχισεν  εκ νέου τας εργασίας του. Το 1913 κατεδιώχθη υπό των καταλαβόντων το Δεδεαγάτς Βουλγάρων δι΄ ό κατέφυγεν εις Θεσσαλονίκην επί 6 σχεδόν έτη, επανήλθε δε εις Αλεξανδρούπολιν τον Νοέμβριον του 1919…». Ο γιός του Ιωάννης, είχε εξασκηθεί πολύ καλά εις την Διεύθυνση των εργασιών της επιχείρησις και για τον λόγο αυτό τον προσέλαβε ως συνέταιρο από το έτος 1921. Τα προϊόντα που παρασκευάζει ο οίκος Χρήστου Ηλίας και Υιοί είναι ποτά, ούζο, κονιάκ, ηδύποτα, οίνους από σταφυλή, και όλα αυτά παρασκευαζόμενα στα εργαστήρια του Ποτοποιείου στην Αλεξανδρούπολη.

Χαράλαμπος Παπουτσάκης και Σία
Οίκος ιδρυθείς τω 1880 - Αλεξανδρούπολις

«Ο Χαρ. Παπουτσάκης, εκ Κυδωνιών καταγόμενος, μετά το πέρας των Γυμνασιακών του σπουδών επεδόθη εις την εμπορίαν των ελαιολάδων και σαπώνων εργασθείς το πρώτον ως υπάλληλος εις τας εν Κυδωνίας εργοστάσια Μωραϊτίνη και είτα εγκατασταθείς εν Δεδεαγάτς το 1880 με κύκλον εργασιών τα λάδια και τα τυριά».  




Το εμπορικό κατάστημα του οίκου Χαρ. Παπουτσάκη επί της Λεωφόρου Δημοκρατίας, πριν από την κατεδάφιση της πρόσοψής του.

Το 1902 ανεγείρει στην Αλεξανδρούπολη νέον σύγχρονο κατάστημα στον κεντρικό δρόμο της πόλης, με υλικά μάλιστα που έφερε με πλοίο από την Μασσαλία (σίδερα, τσιμέντα και ψηφίδες). «Προς επέκτασιν των εργασιών συνεταιρίσθη κατ΄ αρχάς μετά του Ιωάν. Κοκκινογένη μέχρι το 1906 οπότε ούτος απέθανεν, ανέλαβε δε μόνος την διεύθυνσιν  της επιχείρισης υπό την επωνυμίαν ¨Χαρ. Παπουτσάκης», μέχρι του  1915 οπότε απέθανεν εν Λήμνω πρόσφυξ. Μετά τον θάνατον του ιδρυτού του Οίκου Χαρ. Παπουτσάκη την διεύθυνσιν των εργασιών ανέλαβεν η χήρα Παπουτσάκη τω 1916 μετά του ανεψιού του αποβιώσαντος Κων. Δημητρίου μέχρι του 1921. Κατά το έτος τούτο προσετέθη και άλλος συνεταιρικός παράγων, ο εν Μυτιλήνη οίκος Ανδρέας Π. Κατσακούλης ούτω δε απετελέσθη η νέα επωνυμία «Χαρ. .Παπουτσάκης και Σία» αποτελούμενος από την χήρα Παπουτσάκη, τον  Κ. Δημητρίου και Ανδρ. Κατσακούλην…». 



 Τα τέσσερα παιδιά του Χαράλαμπου Παπουτσάκη, από αριστερά Ευστράτιος, Χαρίκλεια, Αντώνιος και καθιστός ο Ευάγγελος, που με την ενηλικίωσή τους ανέλαβαν την διαχείριση της πατρικής εταιρίας.





Σημειώνεται ότι ο  Χαράλαμπος Παπουτσάκης κατά τον χρόνο του θανάτου του (1915)  άφησε 4 ανήλικα τέκνα, ήτοι τον Αντώνιο, την  Χαρίκλεια , τον Ευστράτιο και τον Ευάγγελο, τα οποία όταν ενηλικιώθηκαν ανέλαβαν τα αγόρια την διεύθυνση της πατρικής επιχείρησης. « Ο κύκλος των εργασιών είναι σάπωνες, έλαια, γεννήματα, ξηροί καρποί, δημητριακά, εισαγωγή αποικιακών και εξαγωγή εγχωρίων προϊόντων».

Η επιχείρηση αυτή  λειτούργησε στην Αλεξανδρούπολη μέχρι τη δεκαετία του 1980 με την επωνυμία «Αφοί Χ. Παπουτσάκη – Έλαια  - Σάπωνες – Αποικιακά», στο ίδιο κτίριο επί της Λεωφόρου Δημοκρατίας το οποίο σώζεται μέχρι και σήμερα με μόνη αλλαγή την κατεδάφιση της πρόσοψης, η οποία λόγω της διάνοιξης της Λεωφόρου  Δημοκρατίας το 1955 εξείχε περίπου ένα μέτρο και το 1969 διατάχθηκε η κατεδάφισής της.

Κωνσταντίνος Ε. Μαλαματίνας
1900 – Αλεξανδρούπολις

«Ο Κωνστ. Ευστρ. Μαλαματίνας εκ Τενέδου καταγόμενος, μετά τα εγκύκλια μαθήματα επεδόθη εις την εκμετάλλευσιν των προϊόντων της αμπέλου εν τη ιδιατέρα αυτού  Πατρίδι μέχρι το 1900, οπότε εγκατεστάθη εν Δεδεαγάτς με επέκτασιν του κύκλου των εργασιών του δια παραγωγής Ούζου, Κονιάκ και ηδυπότων. Ιδία εκμεταλλεύεται τα πεφημισμένα κρασιά της Τενέδου, καταναλισκόμενα   εν Θράκη».

Από την κηδεία του Κωνσταντίνου Μαλαματίνα. Η σωρός του διέρχεται μπροστά από το ποτοποιείο του "Η ΤΕΝΕΔΟΣ", επί της οδού Εμπορίου.

Η επιχείρηση αυτή εξελίχθηκε από τον γιό του ιδρυτή Ευάγγελο Κων Μαλαματίνα, και μεταφέρθηκε αργότερα στην Θεσσαλονίκη όπου και λειτουργεί μέχρι σήμερα. Η δημιουργία του πρώτου οινοποιείου στην Αλεξανδρούπολη με την επωνυμία «ΤΕΝΕΔΟΣ» έγινε το 1895 και είχε ως αντικείμενο την παραγωγή του οίνου «Ρετσίνα». Μετά την καταστροφή του 1922 ο Κωνσταντίνος Μαλαματίνας δημιουργεί στην Αλεξανδρούπολη εκ του μηδενός ένα μικρό στέκι επί της οδού Εμπορίου με μια πελώρια επιγραφή «Οινοποιείο Η ΤΕΝΕΔΟΣ». Ξεκινά και παράγει κρασί ρετσινάτο και το οινοποιείο στρέφεται αποκλειστικά στη παραγωγή της «Ρετσίνας». Ταξιδεύει σε όλα τα αμπελοχώρια της χώρας και αποκτά στέκι στο Πόρτο Λάγος και στην Αττικοβοιωτία (άκρο παραθαλάσσια της Αυλίδας) όπου αξιοποιεί την τοπική παραγωγή σταφυλιών ποικιλίας «Σαββατιανού». Πάντα νοσταλγός της πατρίδας του γράφει στην επιγραφή «Η ΤΕΝΕΔΟΣ».

Ποτοποιείον ο Μάρων Αδάμ Αδαμίδη
Εν Αλεξανδρουπόλει

«Ο Αδάμ Αδαμίδης, εκ Μαρωνείας καταγόμενος, μετά τας σπουδάς του επεδόθη εις τον κλάδον της Οινοπνευματοποιίας, νεότατος εργασθείς το πρώτον εν Γκιουμουλτζίνη. Είτα συνεταιρίσθη εν τη αυτή πόλει μετά του Αποστόλου Γιακτζίδη μέχρι του 1913 Αυγούστου 6, οπότε ένεκα των ατυχών γεγονότων και της κατοχής των Βουλγάρων κατέφυγεν εις Θεσσαλονίκην ένθα ίδρυσεν εργοστάσιον ποτοποιίας επί της οδού Λέοντος Σοφού 38 επί μίαν επταετία. Ατυχώς και πάλιν η πυρκαϊά της Θεσσαλονίκης του 1917 κατέστρεψε ό,τι η φιλοπονία του Αδαμίδη εδημιούργησε, το πάν αποτεφρούται και καταστρέφεται εις μίαν στιγμήν. Τω 1920 διαλυθέντος του συνεταιρισμού μετά του Γιακζίδου εγκατεστάθη εν Αλεξανδρουπόλει». Στην Αλεξανδρούπολη ιδρύει την επιχείρηση «Ποτοποιείον  ο Μάρων» η οποία λειτουργούσε στη πόλη συνεχώς μέχρι πριν από λίγα χρόνια.

Γεώργιος Διαμαντόπουλος και Υιός - Οίκος ιδρυθείς 1893
Αλεξανδρούπολης

Ο καταγόμενος από την Ραιδεστό Γεώργιος Διαμαντόπουλος, μετά τις γυμνασιακές του σπουδές ασχολήθηκε  εις τον κλάδο της οινοπνευματοποιίας  και ίδρυσε σχετικό εργοστάσιο, το οποίο για αρκετά χρόνια λειτουργούσε με επιτυχία, μέχρι το 1913, όταν έγινε η πρώτη επιδρομή των Βουλγάρων, η οποία κατέστρεψε την βιομηχανία οινοπνευματοποιίας που είχε ιδρύσει. Συνεπεία αυτού ο Γεώργιος Διαμαντόπουλος μαζί με τα παιδιά του κατέφυγε στη Θεσσαλονίκη. Το 1919 όμως επέστρεψε στη Ραιδεστό και ίδρυσε την εταιρεία «Γεώργιος Διαμαντόπουλος και Υιός» με αντικείμενο την εισαγωγή αποικιακών και εξαγωγή δημητριακών, αντιπροσωπείες ασφαλιστικών Εταιρειών κ.λπ. συναφείς εργασίες. 




Άποψη της Ραιδεστού, πατρίδας του ιδρυτή της εταιρείας ¨Γεώργιος Διαμαντόπουλος και Υιός"

«Ατυχώς και πάλιν η συμφορά της Ανατολικής Θράκης εξεπάτρισε τον οίκον όστις κατέφυγε προς εξακολούθησιν των αυτών εργασιών εις Πειραιά ένθα ευρίσκεται το Κεντρικόν του οίκου κατάστημα υπ΄ αριθμ. 16 με υποκαταστήματα εν Αλεξανδρουπόλει, διευθυνόμενα υπό του υιού του Σωκράτους Διαμαντοπούλου. Εν Ηρακλείω διευθυνόμενα υπό του υιού του Θεοδώρου Διαμαντοπούλου. Ο υιός Τιμολέων διευθύνει το εν Πειραιεί Κατάστημα. Γενικός δε Διευθυντής της Εταιρείας είναι ο Δημήτριος Διαμαντόπουλος. Ούτω τα τέκνα του Γεωργίου Διαμαντοπούλου, Τιμολέων, Δημήτριος, Θεόδωρος, Σωκράτης, εν θαυμαστή αδελφική αρμονία εργάζονται υπέρ της κοινής του πατρικού οίκου προόδου και εξελίξεως». 




Σωκράτης Διαμαντόπουλος




Η επιχείρηση αυτή λειτούργησε στη πόλη μας μέχρι την δεκαετία του 1970 από τον Σωκράτη Διαμαντόπουλο, ο οποίος την δεκαετία του 1950 έθεσε σε λειτουργία στη πόλη μας υπερσύγχρονο για την εποχή του εργοστάσιο ελαιουργίας και παραγωγής βουτύρου. Μετά την συνταξιοδότησή του ο Σωκράτης Διαμαντόπουλος δώρισε ένα μεγάλο χρηματικό ποσό για τη δημιουργία Λαογραφικού Μουσείου στην Αλεξανδρούπολη. Με τα χρήματα αυτά ξεκίνησε η ανέγερση του κτιρίου του Ιστορικού Μουσείου Αλεξανδρούπολης (πρώην Συλλόγου  Αρχαιόφιλων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς Νομού Έβρου) στο κέντρο της πόλης.

Κωνστ. Μ. Μιχαλόπουλος Καπνεμπορικός Οίκος 1925
Αλεξανδρούπολις

«Ο κ. Κ.Μ. Μιχαλόπουλος εκ Κωνσταντινουπόλεως καταγόμενος (υιός δημοσιογράφου και συγγραφέως του αειμνήστου Μ. Μιχαλοπούλου αρχισυντάκτου του «Νεολόγου», «Ταχυδρόμου» κλπ.), μετά τας Γυμνασιακάς του σπουδάς ανέλαβε υπηρεσίαν παρά τω Καπνεμπορικό Οίκω Κυπριανού Εφιετζόγλου εν Ξάνθη. Μεταβάς εις Ξάνθην υπηρέτησε μέχρι το 1916, οπότε απήλθε εις Αθήνας, ίνα εργασθή παρά τω Καπνεμπορικώ Οίκω Ι. Πάϊκος μέχρι του 1919. Κατά το έτος τούτο απήλθεν εις Γερμανίαν, ίδρυσε δε γραφείον εν Δάντσιγγ προς εισαγωγήν εις Γερμανίαν των Ελληνικών Καπνών. Πράγματι χάρις εις τας ενέργειας του Γραφείου Μιχαλοπούλου διεδόθησαν τα Ελληνικά καπνά εις Πολωνίαν, Λιθουανίαν, Εσθονίαν, Φιλανδίαν…». 


 Το Καπνομάγαζο, επί της οδού Αίνου, κατά την ημέρα των εγκαινείων του (1924).

 Το 1924 ο Κων. Μιχαλόπουλος επανήλθε στην  Αλεξανδρούπολη και ίδρυσε το νέο εργοστάσιό του για την επεξεργασία των φύλλων του καπνού και την εξαγωγή τους στις πιο πάνω αναφερθείσες ξένες αγορές τις οποίες τροφοδοτούσε ο Οίκος Μιχαλοπούλου. Για τις ανάγκες δε της επεξεργασίας των προς εξαγωγή καπνών το 1924 ανακατασκευάσθηκε ειδικό κτίριο, το ονομαζόμενο και ως «Καπνομάγαζο», το οποίο υπήρξε παλαιό καθολικό σχολείο αρρένων και είχε εγκαταλειφθεί το 1904 λόγω καταστροφής του  από πυρκαγιά.

Από έρευνα που διενεργήσαμε  στον τηλεφωνικό κατάλογο συνδρομιτών Αλεξανδρούπολης του 1938, διαπιστώσαμε ότι από τις παραπάνω 16 βιομηχανικές και εμπορικές εταιρίες, που κατά τον συγγραφέα  ξεχώριζαν στην Αλεξανδρούπολη το 1924-25,  κατά το 1938 βρισκόντουσαν σε λειτουργία οι 14 από αυτές είτε στο όνομα των ίδιων των ιδρυτών, είτε στο όνομα των κληρονόμων αυτών, μη υφιστάμενες (στον τηλεφωνικό κατάλογο) μόνο οι δύο καπνικές εταιρίες.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου