Σάββατο, 19 Δεκεμβρίου 2015

Ο Άγιος Ελευθέριος



Η εκκλησία μας εορτάζει στις 15 Δεκεμβρίου την μνήμη του Αγίου  Ελευθερίου του Ιερομάρτυρος, τον οποίο τιμά η πόλη μας με τον ομώνυμο Ιερό Ναό του.


Πριν από τον Ναό που υπάρχει σήμερα υπήρχε, παλαιός ξύλινος Ναός, ο οποίος κατεδαφίσθηκε μετά την ανέγερση του νέου. Ο παλαιός  Ναός κτίσθηκε την περίοδο 1913-15, δηλαδή την περίοδο που είχε καταληφθεί το Δεδέαγατς από τους Βούλγαρους σχηματικούς χριστιανούς, δυτικά και ακριβώς δίπλα (παράλληλα) του υπάρχοντος σήμερα Ορθόδοξου Ιερού Ναού του Αγίου Ελευθερίου. Χτίσθηκε βιαστικά και με πρόχειρα υλικά για να παραστήσουν ότι η περιοχή δεν έχει μόνο Ελληνική εκκλησία (Άγιος Νικόλαος) αλλά και Βουλγαρική (Σχηματική), δηλαδή για καλύψει τις θρησκευτικές ανάγκες των Βουλγάρων κατακτητών και ήταν αφιερωμένος στους Αγίους Κύριλλο και Μεθόδιο. 

Η βάση του ήταν λιθόκτιστη και έφτανε σε ύψος περίπου δύο μέτρα από το έδαφος και από εκεί και πάνω η υπόλοιπη κατασκευή ήταν ξύλινη. Έμοιαζε με Χριστιανικό ναό βασιλικού ρυθμού, δηλαδή ήταν ένα μακρόστενο ορθογώνιο οικοδόμημα που χωριζόταν με δύο σειρές από ξύλινους κίονες σε τρία κλίτη. Το μεσαίο κλίτος ήταν φαρδύτερο από τα πλαϊνά, τα οποία ήταν μεταξύ τους ίσα. Οι στέγες ήταν ξύλινες κεραμοσκεπείς, με αυτήν του μεσαίου κλίτους να είναι δίριχτη και υπερυψωμένη σε σχέση  με τις μονόριχτες των  πλαϊνών κλιτών. Στη πρόσοψη του ναού και στο κέντρο ακριβώς υπήρχε υπερυψωμένο τετράγωνο ξύλινο καμπαναριό ενώ προεξείχε σε όλο το πλάτος του ναού, ο πρόναος που ήταν χαμηλότερος από τα πλαϊνά κλίτη με αμφικλινή ξύλινη στέγη.


Μετά την ενσωμάτωση της πόλης στην Ελλάδα και την αποχώρηση των Βουλγάρων ο Ναός περιήλθε στη δικαιοδοσία της Ορθόδοξης Εκκλησίας και υπήχθη διοικητικά στη Μητρόπολη Αλεξανδρούπολης. Με Πρακτικό που συντάχτηκε επί Μητροπολίτου Γερβασίου Σαρασίτη, ο ναός μετονομάστηκε σε «Άγιο Ελευθέριο», για να θυμίζει την απελευθέρωση της πόλης, η οποία είχε ήδη μετονομαστεί και αυτή από Δεδέαγατς σε Αλεξανδρούπολη. Κατά το έτος 1931-1932, ένα χρόνο πριν από τον ξαφνικό θάνατό του, ο Μητροπολίτης Γερβάσιος πραγματοποίησε τα επίσημα θυρανοίξια και τέλεσε την πρώτη Θεία Λειτουργία στον μετονομασθέντα ναό. Έτσι ενέταξε και επίσημα τον ναό του Αγίου Ελευθερίου στην Ορθόδοξη Εκκλησία.  Κατά το έτος 1934 απεβίωσε ο ως άνω Μητροπολίτης και οι πολιτικές και θρησκευτικές αρχές, σεβόμενοι την διαθήκη του, έθαψαν τον Μητροπολίτη Γερβάσιο στον αυλόγυρο του Ναού και από τότε αναπαύεται η σωρός του δίπλα στον Ναό αυτό. Ο Ναός λειτουργούσε κανονικά μέχρι την περίοδο της Γερμανοβουλγαρικής Κατοχής 1940 – 1944, οπότε περιήλθε και πάλι στη δικαιοδοσία των Βουλγαρικών αρχών. Μετά την απελευθέρωση παραδόθηκε και πάλι στους Έλληνες Χριστιανούς Ορθοδόξους. 


Κατά το 1952, ο Πρόεδρος του ενοριακού Συμβουλίου  της εκκλησίας Λάμπρος Καραπιπέρης εισηγήθηκε να μη γίνει εκείνη τη χρονιά ελαιοχρωματισμός των ξύλινων επιφανειών του ναού και τα υπάρχοντα στο Ταμείο της Ενορίας χρήματα να αποτελέσουν το αρχικό κεφάλαιο για την ανέγερση σύγχρονου πέτρινου ναού. Με σχέδια που ήρθαν από την Αθήνα, με επιβλέποντα μηχανικό τον Νομομηχανικό Αναστάσιο Καρατζόγλου πραγματοποιήθηκε  η ανέγερσή του Ναού  με προσφορά υλικών από μέρος των πιστών  και εράνων.


Για την ιστορία της ανέγερσης του νέου Ναού έχει γράψει ο αείμνηστος Θανάσης Αποστολίδης το βιβλίο «Ο Αη Λευτέρης της Αλεξανδρούπολης. Από το ξύλο στη Πέτρα», βιβλίο που προλογίζουν η εκδότρια Ξανθή Κατσαρή – Βαφειάδη και εμπλουτίζει με ένα τρυφερό λογοτεχνικό της αφήγημα   η συγγραφέας Ελένη Σκάβδη με τίτλο «Ο Αη Λευτέρης ήταν σαν το σπίτι της».

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου