Παρασκευή, 25 Μαρτίου 2016

ΤΟ ΘΡΥΛΙΚΟ ΜΠΡΙΚΙ “ΚΑΛΟΜΟΙΡΑ” ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΒΙΖΒΙΖΗ


Η «Καλομοίρα», ήταν ένα από τα δύο  Μπρίκια του καπετάν Χατζή-Αντώνη Βισβίζη από την  Αίνο της Θράκης, που σκοτώθηκε επάνω σ΄ αυτό το σκάφος στις 11 Ιουλίου 1822 στις επιχειρήσεις του Ευρίπου στην Εύβοια.  Το άλλο σκάφος είχε το όνομα της συζύγου του  Δόμνας. Λέγεται ότι είχε και τρίτο σκάφος με την πονομασία «Αίνος». Η «Καλομοίρα» ναυπηγήθηκε στην Οδυσσό της Ρωσίας το 1817 από Ρώσους μαστόρους και με ξυλεία από πεύκα που μεταφέρθηκε προς τούτο από παρακείμενο στην Αίνο δάσος. Ήταν, για τη κατηγορία του, από τα μεγαλύτερα της εποχής εκείνης Ελληνικά σκάφη και είχε την πολυτέλεια να έχει ένα ευρύχωρο σαλόνι, πράγμα σπάνιο για τα πλοία της εποχής. Ο λόγος ήταν ότι ο καπτάν Αντώνης Βισβίζης έπαιρνε πάντα στα ταξίδια μαζί του την πολυπληθή οικογένεια του. Το μεγάλο αυτό σαλόνι ήταν η αιτία που  επέλεξε ο  Άρειος Πάγος, δηλαδή η τότε κυβέρνηση της επανάστασης, να κάνει τις  συνεδριάσεις του πάνω στο μπρίκι «Καλομοίρα».

Σκίτσο της Καλομοίρας, από το Ναυτικό Μουσείο Οδησσού, στην Ουκρανία.

Το καράβι, ήταν ένα κλασικό μπρίκι με 14 κανόνια, είχε μήκος 31,10 μέτρα, πλάτος καταστρώματος 7,62 μ. ολικό πλάτος στα κοίλα 7,80 μ. βάθος αμπαριών 3,40μ. μέγιστο βύθισμα 4,12μ. και χωρητικότητα 259 τόνους και πλήρωμα 140 άτομα. Ήταν ένα μεγάλο για την εποχή του καράβι, με μεγάλη χωρητικότητα, που ναυλωνόταν εύκολα, και απέδιδε μεγάλα κέρδη. Η «Καλομοίρα» και η «Δόμνα» πλοία και τα δύο του καπετάν Αντώνη Βισβίζη, σάλπαραν από την Αίνο τέλος Μαρτίου του 1821 για να λάβουν μέρος στον αγώνα υπό την σημαία των Ψαριανών. Και τούτο για να μην υποστεί τις συνέπειες της συμμετοχής του στον αγώνα η πατρίδα του η Αίνος. Οι αγώνες του σκάφους της «Καλομοίρα» είναι γνωστοί. Πάνω σ΄ αυτό το σκάφος ξεψύχησε αρχές Δεκεμβρίου του 1821 ο Εμμανουήλ Παππάς,  ο εμψυχωτής του αγώνα στην Μακεδονία, μετά την επιβίβαση του από το Άγιο Όρος.


Το αντίγραφο του  σκάφους ΚΑΛΟΜΟΙΡΑ, κατασκευασμένο από τον  Μικροναυπηγό – Πλοίαρχο του Εμπορικού Ναυτικού Σταύρο Μπαμπάλα.

Το σκάφος έλαβε μέρος στις επιχειρήσεις του Ευρίπου στην Εύβοια. Εκεί στις 21 Ιουλίου 1822, πάνω στο σκάφος, σκοτώθηκε και ο καπτάν Χατζή Αντώνης Βισβίζης. Τότε η Δόμνα αναλαμβάνει η ίδια την πλοιαρχία. Και από τότε και μέχρι το 1824 λαμβάνει μέρος σε πολλές επιχειρήσεις στο Αιγαίο, ενώ οι ιστορικοί Φιλήμων και Σπηλιάδης της δίνουν το όνομα «καταδρομέας του Αιγαίου».


 Το ομοίωμα της ΚΑΛΟΜΟΙΡΑΣ σε προθήκη στο Ιστορικό Μουσείο Αλεξανδρούπολης

Ο επίλογος του πλοίου γράφτηκε στον Τσεσμέ. Τελειώνοντας τα χρήματα της η Δόμνα και μη μπορώντας να συντηρήσει ένα τόσο μεγάλο πλοίο με 140 ναυτικούς, παρά τις συνεχείς εκκλήσεις για ενισχύσεις, το προσφέρει με γενναιοψυχία στη κυβέρνηση για να το μετατρέψει σε πυρπολικό. Όπως αναφέρει ο I. Φιλήμων στο «Δοκίμιον ιστορικόν περί της Ελληνικής Επαναστάσεως» με το μπουρλότο αυτό έκαψε ο Πιπίνος  το 1824 στο Τσεσμέ την τουρκική φρεγάτα «Χαζνέ Γκεμισί» δηλ. το καράβι- ταμείο του τουρκικού στόλου. Κατά την Φιλόλογο Ελένη Μπρίτσου «…Την 21 Μαΐου 1825 ο Υδραίος Γ. Ματρόζος κι ο Σπετσιώτης Λάζαρος Μασσούς, με το πυρπολικό «Καλομοίρα» πυρπόλησαν την φρεγάτα με το Ταμείο του Τουρκικού Στόλου, ανάμεσα στην Εύβοια – Άνδρο – Κέα και Αττική.

Ο Χατζηαντώνης Βιζβίζη θάφτηκε στο χωριό Λιβάδα της Εύβοιας, πίσω από το Ιερό του Ναού των Αγίων Αναργύρων.

Σχετικά με τη συμμετοχή της «Καλομοίρας» στον απελευθερωτικό αγώνα το 1823, σε μια αναφορά της προς το Υπουργείο Ναυτικών, η Δόμνα Βισβίζη γράφει:

 

                   Προτομή της Δόμνας Βιζβίζη, στη Λεωφόρο Ηρώων, στο Πεδίο του 'Αρεως.

 «Κατά το 1822 έτος, εσυμφώνησεν ο μακαρίτης άνδρας μου μετά των αρεοπαγιτών και εφόρων της Εύβοιας δια να σταθή με το πλοίο του εις την πολιορκίαν της Εύβοιας, μέλλων να πληρώνεται παρά των αρεοπαγιτών. Μ΄ όλον δ΄ ότι ο ρηθείς άνδρας μου ετελεύτησε, μόλον τούτο, μηδόλως παραβάσα από μέρους μου τας άνωθι συμφωνίας, ένα ήμιση ολόκληρον χρόνον, μ΄ όλον τον πατριωτικόν ζήλον τας εκτέλεσα. Αγκαλά δε δις, τρις και πολλάκις να εζήτησα το να πληρωθώ εν καιρώ, ως η συμφωνία μας, με το σήμερον και αύριον όμως αναβαλλομένου του καιρού, και μηδ΄ οβολού μη δοθέντος μοι, στενοχωρηθείσα δ΄ από τους ναύτας, και φοβούμενη μήπως ήθελον αναχωρήση, ενώ άνευ τούτων, ήτο αδύνατον το να κρατηθή η πολιορκία, ελπίζουσα δε και ότι επομένως ήθελα πληρωθή, επλήρωσα εξ ιδίων τα μηνιαία των, εξοδεύσασα δε προς τούτοις εις αυτό το διάστημα, τόσον εις τας των ναυτών τροφάς, όσον και εις πολεμοφόδια, ποσότητα όχι ευκαταφρόνητον, καθώς καλώτατα γινώσκει το έξοχον υπουργείον, με πόσην ποσότητα χρημάτων δύναται να εξοικονομηθή εν πολεμικόν πλοίον, από εβδομήκοντα πέντε ναύτας κυβερνούμενον, με την πρόβλέψιν των τροφών, πολεμοφοδίων και μηνιαίων» .


Η πλώρη του σκάφους


ΕΝΤΥΠΩΣΙΑΣΕ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Η "ΚΑΛΟΜΟΙΡΑ"

Στα πλαίσια των  εκδηλώσεων του εορτασμού της Εθνικής Παλιγγενεσίας , έγινε το βράδυ της 23ης Μαρτίου 2016 στο Ιστορικό Μουσείου Αλεξανδρούπολης, ενώπιον πολυπληθούς ακροατηρίου, η παρουσίαση του αντιγράφου, μήκους περίπου 1,5 μέτρων,  του θρυλικού πλοίου «Καλομοίρα» του ζεύγους Χατζηαντώνη και Δόμνας Βιζβίζη,  που κατασκευάσθηκε από τον συμπολίτη μας Μικροναυπηγό - Πλοίαρχο του Εμπορικού Ναυτικού Σταύρου Μπαμπάλα.


Ο κατασκευαστής του σκάφους Σταύρος Μπαμπάλας, στη παρουσίαση του έργου του.

 Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε από το Ιστορικό Μουσείου Αλεξανδρούπολης σε συνεργασία με τον Σύλλογο «Ελληνομουσείο Αίνου» Αλεξανδρούπολης. Την παρουσίαση  προλόγισαν οι Πρόεδροι του Ιστορικού Μουσείου Αλεξανδρούπολης Νίκο Πινάτζης και του Ελληνομουσείου Αίνου Στέλλα Κλαδαρά. Ακολούθως ο Καθηγητής Ιστορίας του Δ.Π.Θ. Κωνσταντίνος Χατζόπουλος, έκανε αναφορά  στη συμβολή της οικογένειας Βισβίζη στον Αγώνα της Ανεξαρτησίας και στη ναυτιλία εκείνης της εποχής, και στη συνέχεια  ο Ναυπηγός – Μηχανολόγος Μηχανικός Φώτης Πιρπιρής, ξενάγησε το ακροατήριο  στην ιστορία της Καλομοίρας και στη ναυτική παράδοση στο Αιγαίο την εποχή  της Εθνικής Παλιγγενεσίας. Ανέφερε επίσης ότι το πλοίο κατασκευάσθηκε την εποχή που ο καπτάν Χατζή Αντώνης Βιζβίζης είχε μυηθεί στη Φιλική Εταιρεία και δεν αποκλείεται να κατασκευάστηκε ειδικά για τη συμμετοχή του στον επικείμενο αγώνα, αφού ήταν μεγαλύτερο από τα κοινά μπρίκια, ήταν πιο γρήγορο και είχε 14 και μεγαλύτερα κανόνια έναντι 12 που είχαν τα άλλα μπρίκια.


Ο Καθηγητής Κωνσταντινος Χατζόπουλος, ο κατασευαστής του σκάφους Σταύρος        Μπαμπάλας, και ο Ναυπηγός - Μηχανικός Φώτης Πιρπιρής.


Στο τέλος τον λόγο έλαβε  ο κατασκευαστής Σταύρος Μπαμπάλας, ο οποίος  αναφέρθηκε μεταξύ άλλων και στην όλη διαδικασία κατασκευής του πλοίου αυτού, που διήρκησε πάνω από 3 χρόνια κατά την οποία αναγκάσθηκε να ταξιδέψει πολλές φορές μέχρι και την Οδησσό, προκειμένου να βρει και να παραλάβει αντίγραφα των σχεδίων κατασκευής του σκάφους  από το Ναυτικό Μουσείο της πόλης αλλά  και άλλα σχετικά έγγραφα και στοιχεία  που αφορούσαν την κατασκευή του σκάφους.

Μικρή αποδείχθηκε η αίθουσα του Ιστορικού Μουσείου Αλεξανδρούπολης για να χωρέσει τον κόσμο που ποσήλθε να παρακολουθήσει τη σχετική εκδήλωση παρουσίοασης του ομοιώματος της "Καλομοίρας"

Το ομοίωμα του σκάφους, το οποίο εντυπωσίασε όλους όσους παραβρέθηκαν στην εκδήλωση,  έχει τοποθετηθεί σε ειδική προθήκη και θα παραμείνει προς έκθεση για το κοινό στον ισόγειο χώρο του Ιστορικού Μουσείου Αλεξανδρούπολης







Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου